Góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành, thống nhất dữ liệu và tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước

Theo đó, dự thảo Nghị định có một số nội dung đáng chú ý sau:

Bộ Công an là cơ quan chủ quản Cơ sở dữ liệu quốc gia về sản phẩm, hàng hóa và chủ trì xây dựng, quản lý, vận hành Nền tảng quốc gia về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa

Theo quy định của dự thảo Nghị định, Bộ Công an là cơ quan chủ quản Cơ sở dữ liệu quốc gia về sản phẩm, hàng hóa và chủ trì xây dựng, quản lý, vận hành Nền tảng quốc gia về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa. Quy định này, không dẫn đến chức năng, nhiệm vụ của lực lượng Công an bị chồng chéo hoặc làm thay chức năng, nhiệm vụ của các lực lượng khác, vì:

Thứ nhất, dự thảo Nghị định đã phân định rõ giữa vai trò hạ tầng dữ liệu và vai trò quản lý chuyên ngành. Bộ Công an chỉ thực hiện chức năng xây dựng, quản lý, vận hành hạ tầng dữ liệu quốc gia và bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống.

Thứ hai, chức năng quản lý nhà nước về chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, kiểm tra, xử lý vi phạm vẫn thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công Thương (Quản lý thị trường), Bộ Tài chính (Hải quan) và các bộ quản lý chuyên ngành theo quy định pháp luật hiện hành.

Thứ ba, các lực lượng như Quản lý thị trường, Hải quan, Công an… không bị thay thế chức năng, mà được tăng cường công cụ khai thác dữ liệu để phục vụ thanh tra, kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm.

Thứ tư, mô hình được thiết kế theo hướng hai tầng bổ trợ: Bộ Công an: cung cấp hạ tầng dữ liệu, nền tảng công nghệ, bảo đảm an ninh, an toàn dữ liệu; các bộ, ngành: thực hiện quản lý chuyên ngành, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.

Do đó, quy định này không làm phát sinh chồng chéo mà còn góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành, thống nhất dữ liệu và tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước.

Bảo đảm dữ liệu cá nhân và quyền tiếp cận thông tin của người tiêu dùng

Dự thảo Nghị định đã thiết lập nhiều cơ chế nhằm bảo đảm đồng thời bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền tiếp cận thông tin của người tiêu dùng, cụ thể:

Bảo đảm an toàn dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân

Quy định dữ liệu phải được thu thập, xử lý, lưu trữ và khai thác theo nguyên tắc bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, bí mật Nhà nước và bí mật kinh doanh.

Áp dụng công nghệ chuỗi khối, chứng chỉ số, bằng chứng số nhằm bảo đảm tính toàn vẹn, bất biến và khả năng xác minh độc lập của dữ liệu.

Thiết lập cơ chế phân quyền truy cập, kiểm soát mục đích sử dụng dữ liệu và hạn chế chia sẻ dữ liệu ngoài phạm vi cho phép.

Quy định trách nhiệm của các chủ thể trong việc bảo đảm tính chính xác, hợp pháp và bảo mật dữ liệu khi cung cấp, khai thác và sử dụng.

Bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của người tiêu dùng

Cho phép người tiêu dùng tra cứu, xác thực thông tin sản phẩm thông qua Ứng dụng quốc gia và Cổng thông tin quốc gia bằng mã UID (QR code).

Cung cấp thông tin minh bạch về nguồn gốc, xuất xứ, chất lượng, lịch sử lưu thông của sản phẩm trong toàn bộ vòng đời.

Thiết lập cơ chế tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người tiêu dùng về hành vi vi phạm liên quan đến sản phẩm, hàng hóa.

Bảo đảm quyền khai thác thông tin của tổ chức, cá nhân theo phân quyền, đồng thời cho phép khiếu nại, tố cáo và yêu cầu bồi thường khi dữ liệu không chính xác gây thiệt hại.

Cân bằng giữa bảo vệ dữ liệu và minh bạch thông tin

Dự thảo Nghị định thiết kế theo nguyên tắc: Công khai, minh bạch đối với dữ liệu được phép công khai; hạn chế truy cập đối với dữ liệu nhạy cảm, dữ liệu cá nhân, áp dụng cơ chế ẩn danh hoặc cấp quyền đặc biệt; bảo đảm khai thác đúng mục đích, đúng thẩm quyền, đúng phạm vi.

Những nội dung nêu trên của dự thảo Nghị định vừa bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của người tiêu dùng, vừa bảo vệ quyền riêng tư và an toàn dữ liệu; đồng thời sẽ góp phần hoàn thiện khung pháp lý, tạo nền tảng triển khai đồng bộ trên phạm vi toàn quốc.