Bắc Ninh chủ động phòng ngừa vi phạm pháp luật về xuất nhập cảnh, giữ vững an ninh, tạo môi trường đầu tư an toàn

Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã đón 320.960 lượt người nước ngoài đến địa phương; hiện có 47.948 người nước ngoài đang cư trú và hoạt động, chủ yếu là công dân Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Nhật Bản và Hoa Kỳ. Đây là nguồn lực quan trọng góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương.

Song song với những cơ hội phát triển, mật độ doanh nghiệp FDI lớn cùng nhu cầu thường xuyên tiếp nhận chuyên gia, lao động nước ngoài cũng khiến Bắc Ninh trở thành địa bàn mà các đối tượng phạm tội tìm cách lợi dụng nếu công tác quản lý bị buông lỏng. Chỉ cần một doanh nghiệp bảo lãnh không đúng thực tế, một cơ sở lưu trú không thực hiện đầy đủ việc khai báo tạm trú hoặc một cá nhân vì lợi ích trước mắt tiếp tay làm giả hồ sơ, cho mượn pháp nhân, các đối tượng đã có thể lợi dụng để hợp thức hóa việc nhập cảnh, cư trú, che giấu hoạt động phạm pháp hoặc hình thành những mắt xích trong các đường dây tội phạm xuyên quốc gia.

Nhận thức rõ yêu cầu đó, Công an tỉnh Bắc Ninh đã triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, tăng cường quản lý nhà nước về xuất nhập cảnh gắn với chủ động nắm tình hình, phát hiện, đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng chính sách thông thoáng để hoạt động phạm tội, góp phần giữ vững an ninh, trật tự, tạo môi trường đầu tư an toàn, minh bạch và bền vững.

Từ đầu năm đến nay, Công an tỉnh Bắc Ninh đã phát hiện 7 vụ với 9 đối tượng truy nã, trong đó có 2 đối tượng truy nã đỏ của Interpol; phát hiện 6 vụ với 73 người nước ngoài có dấu hiệu hoạt động tội phạm công nghệ cao. Những con số này cho thấy hoạt động xuất nhập cảnh không chỉ là lĩnh vực quản lý hành chính mà còn gắn trực tiếp với nhiệm vụ phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm xuyên quốc gia, bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội.

Điển hình, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Bắc Ninh đã xác lập chuyên án đấu tranh với đường dây tổ chức cho người khác ở lại Việt Nam trái phép. Quá trình điều tra đã khởi tố 11 bị can về tội "Tổ chức cho người khác ở lại Việt Nam trái phép". Kết quả điều tra bước đầu xác định, các đối tượng đã thành lập, thuê hoặc mượn pháp nhân của nhiều doanh nghiệp không có hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế để làm thủ tục bảo lãnh người nước ngoài nhập cảnh theo diện chuyên gia. Tuy nhiên, sau khi nhập cảnh, nhiều trường hợp không làm việc tại doanh nghiệp được bảo lãnh, thậm chí không biết đơn vị đứng tên bảo lãnh mình là doanh nghiệp nào.

Song song với công tác điều tra, xử lý hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã tăng cường kiểm tra, rà soát việc chấp hành các quy định của pháp luật về xuất nhập cảnh tại các doanh nghiệp, cơ sở lưu trú và các tổ chức có yếu tố nước ngoài. Từ đầu năm đến nay, lực lượng chức năng đã xử phạt 128 trường hợp người nước ngoài vi phạm quy định về xuất nhập cảnh, đồng thời trục xuất 105 trường hợp theo đúng quy định của pháp luật. Việc xử lý nghiêm minh không chỉ góp phần lập lại kỷ cương trong công tác quản lý người nước ngoài mà còn thể hiện quyết tâm của Công an tỉnh Bắc Ninh trong việc không để các đối tượng lợi dụng môi trường đầu tư cởi mở, thông thoáng để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.

Theo Điều 45 Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam, cơ quan, tổ chức, cá nhân mời, bảo lãnh người nước ngoài phải thực hiện đầy đủ các trách nhiệm theo quy định của pháp luật. cụ thể: 

"Điều 45. Quyền, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân mời, bảo lãnh

1. Cơ quan, tổ chức, cá nhân mời, bảo lãnh có các quyền sau đây:

a) Cơ quan, tổ chức được thành lập hợp pháp tại Việt Nam được mời, bảo lãnh người nước ngoài vào Việt Nam phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, phạm vi, lĩnh vực hoạt động;

b) Công dân Việt Nam thường trú ở trong nước được mời, bảo lãnh ông, bà, cha, mẹ của vợ hoặc chồng; vợ, chồng, con, anh, chị, em ruột là người nước ngoài vào Việt Nam thăm;

c) Công dân Việt Nam thường trú ở trong nước được bảo lãnh cha, mẹ, vợ, chồng, con là người nước ngoài xin thường trú hoặc xin cấp thẻ tạm trú tại Việt Nam.

2. Cơ quan, tổ chức, cá nhân mời, bảo lãnh có các trách nhiệm sau đây:

a) Làm thủ tục mời, bảo lãnh người nước ngoài nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú theo quy định của Luật này;

b) Hướng dẫn, giải thích cho người nước ngoài chấp hành quy định của pháp luật và tôn trọng truyền thống văn hóa, phong tục, tập quán của Việt Nam;

c) Thực hiện trách nhiệm bảo lãnh theo quy định của pháp luật và phối hợp với cơ quan chức năng của Việt Nam giải quyết những vấn đề phát sinh liên quan đến người nước ngoài đã mời, bảo lãnh;

d) Phối hợp với cơ quan chức năng về quản lý hoạt động của người nước ngoài theo đúng mục đích nhập cảnh trong thời gian tạm trú tại Việt Nam; phối hợp với cơ sở lưu trú thực hiện việc khai báo tạm trú cho người nước ngoài;

đ) Làm thủ tục với cơ quan quản lý nhà nước về ngành, nghề, lĩnh vực quy định phải xin phép trước khi mời, bảo lãnh người nước ngoài nhập cảnh Việt Nam để hoạt động trong các ngành, nghề, lĩnh vực đó;

e) Thông báo bằng văn bản cho cơ quan quản lý xuất nhập cảnh về việc người nước ngoài được cấp giấy tờ có giá trị nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú còn thời hạn nhưng không còn nhu cầu bảo lãnh trong thời gian tạm trú tại Việt Nam và phối hợp với cơ quan chức năng yêu cầu người nước ngoài xuất cảnh".

Điều luật quy định rõ, cơ quan, tổ chức, cá nhân mời, bảo lãnh có trách nhiệm làm thủ tục mời, bảo lãnh người nước ngoài nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú theo quy định; hướng dẫn, giải thích để người nước ngoài chấp hành pháp luật Việt Nam; thực hiện đầy đủ trách nhiệm bảo lãnh; phối hợp với cơ quan chức năng quản lý người nước ngoài đúng mục đích nhập cảnh, thực hiện khai báo tạm trú và kịp thời thông báo cho cơ quan quản lý xuất nhập cảnh khi không còn nhu cầu bảo lãnh hoặc phát sinh các vấn đề liên quan đến người được bảo lãnh.

Trường hợp lợi dụng việc mời, bảo lãnh để hợp thức hóa hồ sơ, thành lập hoặc cho mượn pháp nhân để bảo lãnh khống, tổ chức cho người khác nhập cảnh, cư trú hoặc ở lại Việt Nam trái phép; làm giả, sử dụng giấy tờ, tài liệu giả để thực hiện các thủ tục về xuất nhập cảnh hoặc có các hành vi tiếp tay cho hoạt động vi phạm pháp luật thì, tùy tính chất, mức độ vi phạm, người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự về các tội danh như: Tội tổ chức, môi giới cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh hoặc ở lại Việt Nam trái phép (Điều 348) và các tội danh khác có liên quan.

Trường hợp chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự nhưng có hành vi vi phạm các quy định về mời, bảo lãnh, quản lý người nước ngoài, khai báo tạm trú hoặc các quy định khác trong lĩnh vực xuất nhập cảnh thì sẽ bị xử lý vi phạm hành chính theo Điều 21 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP ngày 30/10/2025 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình.

Đáng lưu ý tại Điều 21 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP quy định các hành vi: cơ sở lưu trú không thực hiện việc khai báo tạm trú cho người nước ngoài theo quy định; làm thủ tục mời, bảo lãnh người nước ngoài nhưng không thực hiện đúng trách nhiệm theo quy định của pháp luật hoặc khai không đúng sự thật khi làm thủ tục mời, bảo lãnh; người nước ngoài nhập cảnh hoạt động không đúng mục đích đã đề nghị xin cấp thị thực hoặc thẻ tạm trú; sử dụng lao động là người nước ngoài cư trú không hợp pháp hoặc phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật về nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú mà không thông báo cho cơ quan có thẩm quyền; tổ chức, môi giới, giúp sức, chứa chấp, che giấu hoặc tạo điều kiện cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh, ở lại Việt Nam trái phép nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Tùy tính chất, mức độ vi phạm, các hành vi này có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt lên đến 40 triệu đồng, đồng thời áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung hoặc biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.

Từ thực tiễn công tác đấu tranh, Công an tỉnh Bắc Ninh khuyến cáo các cơ quan, doanh nghiệp và người dân:

Công an tỉnh Bắc Ninh khuyến cáo các doanh nghiệp chỉ thực hiện việc mời, bảo lãnh người nước ngoài khi có nhu cầu thực tế, đúng mục đích và đúng quy định của pháp luật; quản lý chặt chẽ người được bảo lãnh; tuyệt đối không thành lập, cho mượn hoặc thuê pháp nhân để bảo lãnh khống, không xác nhận hồ sơ sai sự thật, không tiếp tay cho các hành vi nhập cảnh, cư trú hoặc lao động trái phép.

Đối với các cơ sở lưu trú, chủ nhà cho thuê, cần thực hiện đầy đủ việc khai báo tạm trú; thường xuyên kiểm tra giấy tờ xuất nhập cảnh, thời hạn và mục đích cư trú của người nước ngoài; kịp thời thông báo cho cơ quan Công an khi phát hiện các trường hợp cư trú trái phép hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Đối với người dân, cần nâng cao tinh thần cảnh giác, không làm giả, mua bán hoặc sử dụng giấy tờ xuất nhập cảnh giả; không đứng tên thành lập doanh nghiệp, cho mượn pháp nhân, môi giới, chứa chấp hoặc giúp sức cho các hành vi xuất nhập cảnh, cư trú trái phép vì bất kỳ mục đích nào.

Đối với người nước ngoài cư trú, làm việc tại Việt Nam, cần chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật Việt Nam; nhập cảnh và hoạt động đúng mục đích được cấp phép; thực hiện đầy đủ quy định về cư trú, không lưu trú quá thời hạn, không làm việc hoặc hoạt động trái phép.

Đối với mọi tổ chức, cá nhân, khi phát hiện các hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật về xuất nhập cảnh hoặc nghi vấn lợi dụng hoạt động xuất nhập cảnh để thực hiện tội phạm, cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an hoặc cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh để tiếp nhận, xác minh, xử lý theo quy định. Mọi hành vi vi phạm đều bị xử lý nghiêm; trường hợp đủ yếu tố cấu thành tội phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

Trong bối cảnh Bắc Ninh tiếp tục đẩy mạnh hội nhập quốc tế, thu hút đầu tư và phát triển công nghiệp công nghệ cao, việc quản lý chặt chẽ hoạt động xuất nhập cảnh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội và xây dựng môi trường đầu tư an toàn, minh bạch. Chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, phát hiện và xử lý nghiêm mọi hành vi vi phạm sẽ góp phần bảo vệ thành quả phát triển kinh tế - xã hội, củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp, các nhà đầu tư và xây dựng hình ảnh Bắc Ninh là điểm đến an toàn, ổn định, hấp dẫn trong tiến trình hội nhập quốc tế.