Công an tỉnh Quảng Ngãi cảnh báo doanh nghiệp, hộ kinh doanh thực hiện đúng quy định về khai thác thủy sản nhằm góp phần cùng cả nước sớm gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban Châu Âu (EC)

Minh minh bạch chuỗi cung ứng và trách nhiệm của doanh nghiệp, hộ kinh doanh thủy sản

Đối với các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu và các hộ kinh doanh thu mua, vận chuyển thủy sản, việc đảm bảo tính hợp pháp của nguồn nguyên liệu là yếu tố sống còn để bảo vệ uy tín ngành thủy sản Việt Nam trước các tiêu chuẩn nghiêm ngặt từ EC. Thời gian qua, Công an tỉnh Quảng Ngãi đã tích cực phối hợp với các ngành chức năng tham gia Đoàn kiểm tra công tác truy xuất nguồn gốc thủy sản tại các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu trên địa bàn, đồng thời kiểm soát chặt chẽ việc chấp hành pháp luật của người và tàu cá tại các cảng, bến cá. Các tổ chức, cá nhân kinh doanh cần lưu ý rằng pháp luật quy định xử phạt rất nghiêm khắc đối với hành vi tiếp tay cho khai thác bất hợp pháp. 

Cụ thể, theo Điều 20 Nghị định số 38/2024/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 301/2025/NĐ-CP), hành vi sử dụng tàu cá có chiều dài từ 24 mét trở lên để thăm dò, tìm kiếm, dẫn dụ, vận chuyển thủy sản cho tàu cá không có hoặc hết hạn Giấy phép khai thác thủy sản sẽ bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng. Mức phạt này sẽ tăng lên từ 500.000.000 đồng đến 700.000.000 đồng nếu tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần hành vi chuyển tải thủy sản, hỗ trợ cho tàu cá khai thác bất hợp pháp. Bên cạnh đó, các hành vi che giấu, giả mạo hoặc hủy chứng cứ vi phạm quy định về khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản cũng bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 700.000.000 đồng, thậm chí bị phạt từ 800.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng nếu tái phạm. Tất cả thủy sản vi phạm từ các hành vi này đều bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu toàn bộ.

Quản lý chặt chẽ phương tiện và nghĩa vụ tuân thủ của hộ gia đình khai thác thủy sản

Đối với các hộ gia đình và chủ tàu cá trực tiếp tham gia hoạt động khai thác, việc đăng ký, đăng kiểm và trang bị đầy đủ thiết bị kỹ thuật theo đúng quy định là điều kiện bắt buộc trước khi vươn khơi. Nhờ khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và công tác quản lý cư trú, Công an tỉnh Quảng Ngãi đã làm rõ các trường hợp tàu "3 không", tàu chìm mục nát, tàu không xác định vị trí hoặc thuộc diện thi hành án, giúp 100% tàu cá trên địa bàn xác định rõ vị trí neo đậu và trạng thái hoạt động. Tính đến cuối tháng 8/2026, toàn tỉnh quản lý 4.861 tàu cá, trong đó lực lượng chức năng đã kiểm soát chặt chẽ 344 tàu không đủ điều kiện hoạt động, bao gồm 223 tàu có nguy cơ cao vi phạm IUU với 53 tàu thiếu giấy phép khai thác, 170 tàu hết hạn giấy phép từ 10 ngày trở lên và 121 tàu hết hạn đăng kiểm. Toàn bộ số tàu này đã được giao trách nhiệm quản lý cụ thể cho cấp xã, lực lượng chức năng và cán bộ phụ trách. 

Người dân cần nắm rõ rằng, theo quy định tại Điều 20 Nghị định số 38/2024/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định số 301/2025/NĐ-CP), chủ tàu cá từ 15 mét đến dưới 24 mét khai thác không có hoặc hết hạn giấy phép sẽ bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, và bị phạt từ 500.000.000 đồng đến 700.000.000 đồng nếu tái phạm. Việc không duy trì, vô hiệu hóa hoặc không trang bị thiết bị giám sát hành trình (VMS) khi hoạt động đối với tàu cá từ 24 mét trở lên chịu mức phạt từ 300.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, và tăng lên 500.000.000 đồng đến 700.000.000 đồng trong trường hợp tái phạm. Đối với tàu từ 15 mét đến dưới 24 mét, hành vi vi phạm quy định VMS khi tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần cũng bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng. Đồng thời, chủ tàu vi phạm quy định về VMS còn bị buộc khắc phục hậu quả là lắp đặt thiết bị VMS theo đúng quy định.

Cảnh báo ranh giới pháp lý nghiêm khắc đối với thuyền trưởng và hành vi vi phạm vùng biển nước ngoài

Trong hoạt động đánh bắt trên biển, vai trò của thuyền trưởng là cực kỳ quan trọng đối với việc tuân thủ pháp luật cũng như sự an toàn của tàu cá và thuyền viên. Nghị định số 38/2024/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định số 301/2025/NĐ-CP) quy định thuyền trưởng vi phạm các quy định về thiết bị VMS hoặc khai thác tại vùng biển nước ngoài sẽ bị áp dụng mức phạt tiền bằng đúng mức phạt tiền của chủ tàu cá. Ngoài ra, thuyền trưởng còn đối mặt với các mức phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng tùy theo hành vi, và bị phạt từ 500.000.000 đồng đến 700.000.000 đồng nếu không ghi, ghi không chính xác hoặc báo cáo sai nhật ký khai thác tại vùng biển thuộc quản lý của Tổ chức nghề cá khu vực. Tùy theo mức độ vi phạm, thuyền trưởng còn bị tước quyền sử dụng văn bằng, chứng chỉ từ 06 đến 12 tháng. Đặc biệt, hành vi sử dụng tàu cá từ 24 mét trở lên khai thác không có giấy phép hoặc vi phạm nghiêm trọng như khai thác tại vùng biển của quốc gia, vùng lãnh thổ khác mà không có giấy phép/giấy chấp thuận sẽ bị phạt tiền từ 800.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng đối với chủ tàu. 

Các hành vi này còn bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung tịch thu tàu cá, tước Giấy phép khai thác thủy sản từ 06 đến 16 tháng, và chủ tàu buộc phải chi trả toàn bộ kinh phí đưa công dân bị nước ngoài bắt giữ về nước. Không dừng lại ở xử lý hành chính, các hành vi tổ chức, môi giới đưa tàu cá và ngư dân xuất cảnh khai thác trái phép bị kiên quyết xử lý hình sự. Ngày 01/6/2026, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Quảng Ngãi đã khởi tố 01 bị can về tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép” theo Khoản 1 Điều 348 Bộ luật Hình sự.

Đổi mới tuyên truyền, hỗ trợ an sinh để người dân tự giác chấp hành pháp luật

Song song với việc kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm, lực lượng Công an tỉnh Quảng Ngãi luôn xác định công tác tuyên truyền, vận động là giải pháp gốc rễ để thay đổi nhận thức người dân. Với phương châm "đi từng ngõ, rà từng tàu", các cán bộ, chiến sĩ đã kiên trì phổ biến pháp luật bằng nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, giúp người dân phân biệt rõ ranh giới đúng - sai và thấy rõ hệ lụy pháp lý nghiêm trọng cũng như những thiệt hại to lớn về tài sản, tính mạng khi vi phạm. Công tác tuyên truyền pháp luật được lồng ghép ấm áp với các chương trình an sinh xã hội như tặng quà, tặng cờ Tổ quốc, áo phao cho bà con. 

Nhờ sự quyết liệt và đồng hành bền bỉ đó, Quảng Ngãi đã hoàn thành 19/19 nhiệm vụ cao điểm chống khai thác IUU do Chính phủ giao, đưa quy trình kiểm tra tàu cá cập và rời cảng vận hành trơn tru theo các tiêu chuẩn của EC. Quan trọng hơn cả là sự thay đổi căn bản trong tư duy của người dân và doanh nghiệp trên địa bàn, chuyển từ tâm lý chấp hành mang tính đối phó sang tinh thần tự giác thượng tôn pháp luật, chung tay xây dựng nghề cá an toàn, bền vững.