Công an An Giang cảnh báo các doanh nghiệp, hộ kinh doanh về nguy cơ phạm tội “Tham ô tài sản”

Theo quy định tại Điều 353, chủ thể của tội phạm đã mở rộng ngoài phạm vi Nhà nước. Theo đó, người có chức vụ, quyền hạn trong các doanh nghiệp, tổ chức ngoài Nhà nước mà tham ô tài sản cũng bị xử lý theo Điều 353. Quy định này thể hiện chính sách hình sự mở rộng phòng, chống tham nhũng ra cả đối với tư nhân - một thay đổi căn bản so với quan niệm truyền thống chỉ coi tham ô là hành vi xâm phạm tài sản nhà nước.

Từ thực tiễn xét xử thời gian qua cho thấy, tội phạm tham ô tài sản trong khối doanh nghiệp tư nhân đang có chiều hướng gia tăng do sự lỏng lẻo trong quy trình quản lý. Điển hình: Trong vụ án “Tham ô tài sản”, “Mua bán trái phép hoá đơn” và “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”, xảy ra năm 2020, 2021 trên địa bàn huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang (cũ), bị can Đ.T.M.T, sinh năm 1985, ngụ xã Chợ Mới, tỉnh An Giang, là Giám đốc Công ty TNHH MTV Tư vấn - Xây dựng Nam Thịnh Tiến vì vụ lợi cá nhân, không tuân thủ các quy định của pháp luật cấu kết với cán bộ UBND xã lập hồ sơ quyết toán khống các công trình xây dựng trên địa bàn để chiếm đoạt tiền từ ngân sách nhà nước. Đ.T.M.T đã bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang khởi tố về tội Tham ô tài sản.

Một số sai phạm thực tế khiến nhân sự và chủ doanh nghiệp có thể bị khởi tố về tội Tham ô tài sản:

Thứ nhất, lập khống chứng từ, hóa đơn giả, phiếu chi khống để rút tiền quỹ công ty tiêu xài cá nhân.

Thứ hai, thu tiền mặt trực tiếp từ khách hàng nhưng cố tình không nộp vào quỹ hoặc tài khoản công ty, sau đó xóa dấu vết trên sổ sách.

Thứ ba, lạm dụng quyền hạn thao tác trên tài khoản ngân hàng (Internet Banking/Token) để tự ý chuyển tiền công ty sang tài khoản cá nhân.

Thứ tư, bớt xén, chiếm đoạt hàng hóa, nguyên vật liệu trong kho được giao quản lý ra ngoài bán trục lợi mà không ghi nhận vào hệ thống quản lý.

Thứ năm, lập khống biên bản tiêu hủy hàng hỏng, hàng lỗi để tẩu tán phần hàng hóa còn tốt.

Để phòng ngừa vi phạm xảy ra trong thời gian tới, Công an tỉnh An Giang khuyến cáo doanh nghiệp, hộ kinh doanh một số lưu ý:

Thứ nhất, tuyệt đối không giao "toàn quyền" quản lý tài chính cho một cá nhân. Người lập phiếu chi (kế toán), người duyệt chi (Giám đốc) và người xuất tiền (Thủ quỹ/Ngân hàng) phải là các cá nhân độc lập.

Thứ hai, chủ doanh nghiệp không giao phó Token chữ ký số (để duyệt lệnh chuyển tiền ngân hàng) cho kế toán tự giữ và tự duyệt.

Thứ ba, thường xuyên đối chiếu công nợ, kiểm kê quỹ tiền mặt, kho hàng và rà soát lại các chứng từ thu chi. Đối với hộ kinh doanh bán lẻ, cần thường xuyên kiểm tra camera và phần mềm bán hàng.

Thứ tư, minh bạch, rạch ròi tài chính (Đặc biệt với công ty có nhiều thành viên góp vốn): Tiền của công ty là tài sản độc lập. Giám đốc/người quản lý không được phép dùng tiền công ty vào mục đích cá nhân dù dưới bất kỳ hình thức nào (kể cả "tạm ứng" không có lý do chính đáng).

Thứ năm, tăng cường công tác tuyên truyền pháp luật cho nhân viên: Đưa các điều khoản cảnh báo về tội danh "Tham ô tài sản" vào Nội quy lao động; thường xuyên quán triệt, phổ biến pháp luật để nhân sự, quản lý hiểu rõ hậu quả pháp lý nghiêm khắc nếu vi phạm các quy định của pháp luật đối với tội Tham ô tài sản.

Để bảo vệ tài sản cũng như nhân sự của công ty, doanh nghiệp mình, các doanh nghiệp, hộ kinh doanh hãy xây dựng một hàng rào quản trị vững chắc, xây dựng cơ chế kiểm soát nội bộ minh bạch, phân quyền rõ ràng. Đây không chỉ là biện pháp bảo vệ tài sản, nguồn vốn của doanh nghiệp, mà còn là cơ chế kiểm soát nhằm phòng ngừa hành vi vi phạm pháp luật của người quản lý, người lao động trước cám dỗ vật chất. Thay vì đặt niềm tin tuyệt đối một cách cảm tính, hãy quản trị bằng quy trình chặt chẽ và sự thượng tôn pháp luật để đảm bảo doanh nghiệp luôn vận hành an toàn, bền vững./.