Công an tỉnh Lào Cai cảnh báo nguy cơ vi phạm pháp luật khi bán hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ trên mạng xã hội

Ngày 29/9/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra – Công an tỉnh Lào Cai khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Ngô Bá Mạnh (sinh năm 1998, trú tại phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai) về tội “Lừa dối khách hàng”.

Trước đó, ngày 3/9/2026, lực lượng chức năng kiểm tra cơ sở kinh doanh của Mạnh, phát hiện đối tượng bán các mặt hàng thảo mộc không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc, đồng thời kinh doanh qua 4 tài khoản Facebook. Mạnh đã tự xây dựng nội dung, quay video quảng cáo, giới thiệu sai sự thật về nguồn gốc, xuất xứ và công dụng sản phẩm để tạo niềm tin cho khách hàng.

Từ tháng 4/2025 đến tháng 8/2026, Mạnh nhập hơn 8,8 tấn thảo mộc từ nhiều nguồn trôi nổi, bán cho trên 4.800 khách hàng, doanh thu khoảng 1,446 tỷ đồng, thu lợi bất chính hơn 178 triệu đồng. 

Một vụ việc khác cũng đang được điều tra là trường hợp Vũ Hoàng Hải (Hải Sapa TV), bị khởi tố ngày 24/8/2026 về tội “Lừa dối khách hàng” và “Vi phạm quy định về công tác kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”. Theo kết quả điều tra, Hải và vợ quảng cáo sản phẩm “Thịt trâu sấy đặc sản Tây Bắc” mang thương hiệu Hải Sapa TV, trong khi nguyên liệu sản xuất là thịt trâu đông lạnh nhập khẩu từ Ấn Độ. Từ năm 2022 đến 2025, vợ Hải đã mua sản phẩm thịt trâu sấy của doanh nghiệp với tổng số tiền khoảng 30 tỷ đồng để bán ra thị trường.

Mạng xã hội không phải “vùng an toàn” cho hàng hóa không rõ nguồn gốc

Trong vụ việc trên, chính những thông tin sai lệch về nguồn gốc và công dụng sản phẩm đã được sử dụng để lừa dối tạo niềm tin, thúc đẩy khách hàng mua hàng, dẫn đến vi phạm pháp luật và các đối tượng đã bị Cơ quan điều tra khởi tố vụ án, khởi tố bị can về tội “Lừa dối khách hàng” theo khoản 2 Điều 198 Bộ luật Hình sự.

Hiện nay, tội “Lừa dối khách hàng” được quy định tại Điều 198 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017 và năm 2025) như sau:

"1. Người nào trong việc mua, bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ mà cân, đong, đo, đếm, tính gian hàng hóa, dịch vụ hoặc dùng thủ đoạn gian dối khác thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm:

a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

b) Thu lợi bất chính từ 5.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Có tổ chức;

b) Có tính chất chuyên nghiệp;

c) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;

d) Thu lợi bất chính 50.000.000 đồng trở lên.

3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm".

Công an tỉnh Lào Cai khuyến cáo doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân bán hàng trên mạng xã hội chấp hành pháp luật, tuyệt đối không vì lợi nhuận mà nhập, mua hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ; không đăng tải, quảng cáo hoặc giới thiệu sai sự thật về nguồn gốc, chất lượng, công dụng của sản phẩm để tạo lòng tin, thu hút khách hàng.

Doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân cần kiểm tra kỹ nguồn hàng, lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ và giấy tờ liên quan; cung cấp thông tin trung thực về sản phẩm, nhất là đối với các mặt hàng được quảng cáo có công dụng liên quan đến sức khỏe. Không tự ý đưa ra các công dụng chưa được kiểm chứng hoặc sử dụng những thông tin gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng.

Đối với người tiêu dùng, khi mua hàng qua Facebook và các nền tảng mạng xã hội cần tìm hiểu kỹ thông tin người bán, nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm, thận trọng với những mặt hàng được quảng cáo quá mức về công dụng nhưng không có tài liệu chứng minh rõ ràng. Khi phát hiện dấu hiệu kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc hoặc quảng cáo gian dối, người dân cần kịp thời thông tin cho cơ quan chức năng để được tiếp nhận, xác minh, xử lý theo quy định.

Doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh phải chấp hành đúng các quy định của pháp luật. Mọi hành vi gian dối nhằm thu lợi từ khách hàng tùy theo tính chất, mức độ sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.