Công an tỉnh Nghệ An tuyên truyền, cảnh báo, nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong hoạt động sản xuất, kinh doanh

Thực tiễn cho thấy, hoạt động sản xuất, kinh doanh là lĩnh vực dễ bị tội phạm lợi dụng để che giấu hành vi phạm tội, hợp thức hóa tài sản bất minh hoặc thực hiện thủ đoạn lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, tổ chức đánh bạc, cho vay lãi nặng, tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm, mua bán trái phép thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng… Với chức năng phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm hình sự, tệ nạn xã hội và vi phạm pháp luật về trật tự xã hội, thời gian qua, Công an tỉnh Nghệ An đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo quy định của pháp luật, các lĩnh vực có yêu cầu chặt chẽ về an ninh, trật tự gồm: kinh doanh dịch vụ cầm đồ; kinh doanh dịch vụ bảo vệ; cơ sở lưu trú; karaoke, vũ trường, massage; kinh doanh công cụ hỗ trợ; dịch vụ in; sản xuất con dấu; kinh doanh pháo và một số ngành, nghề khác theo quy định.

Các ngành, nghề này phải đáp ứng điều kiện về an ninh, trật tự theo Điều 7 Nghị định số 96/2016/NĐ-CP của Chính phủ và các văn bản sửa đổi, bổ sung có liên quan, trong đó có Nghị định số 56/2023/NĐ-CP và Nghị định số 58/2026/NĐ-CP, cụ thể: 

“1. Được đăng ký, cấp phép hoặc thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam. 

2. Người chịu trách nhiệm về ANTT của cơ sở kinh doanh phải không thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Đối với người Việt Nam: Đã bị khởi tố hình sự mà các cơ quan tố tụng của Việt Nam hoặc của nước ngoài đang tiến hành điều tra, truy tố, xét xử. 

Có tiền án về các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc các tội khác do lỗi cố ý bị kết án từ trên 03 năm tù trở lên chưa được xóa án tích; đang trong thời gian được tạm hoãn chấp hành hình phạt tù; đang chấp hành hình phạt cải tạo không giam giữ, đang bị quản chế, cấm cư trú, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về ANTT theo quyết định của Tòa án. Đang bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn; có quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính trong thời gian chờ thi hành quyết định; đang nghiện ma túy; đang trong thời gian thi hành hình phạt tù nhưng được hưởng án treo; đang được tạm hoãn, tạm đình chỉ chấp hành quyết định đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc; đã bị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính nhưng chưa đủ thời hạn để được coi là chưa bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính; 

b) Đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài mang hộ chiếu nước ngoài và người nước ngoài: Chưa được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp phép cư trú. 

3. Đủ điều kiện về an toàn phòng cháy và chữa cháy theo quy định của pháp luật về phòng cháy và chữa cháy”.

Thực tiễn công tác phòng ngừa, đấu tranh cho thấy, có 06 nhóm hành vi doanh nghiệp, hộ kinh doanh dễ vi phạm hoặc bị lợi dụng. Cụ thể là, liên quan đến vi phạm trong giao dịch dân sự, thương mại, huy động vốn, đặt cọc, góp vốn, doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần đặc biệt thận trọng với các mô hình huy động vốn cam kết lợi nhuận cao bất thường, kêu gọi đầu tư theo kiểu “góp vốn nhanh, lãi cao”, “ủy thác đầu tư chắc thắng”, “đặt cọc giữ chỗ”, “mua trước nhận hàng sau” nhưng không có năng lực thực hiện. Việc quảng cáo sai sự thật, che giấu thông tin bất lợi, cung cấp thông tin không đầy đủ để khách hàng giao tiền, chuyển khoản có thể dẫn đến trách nhiệm pháp lý nghiêm trọng.

Về kinh doanh dịch vụ cầm đồ, cho vay trong giao dịch dân sự, Công an tỉnh Nghệ An khuyến cáo các cơ sở cầm đồ, cho vay tuyệt đối không tiếp tay cho “tín dụng đen”, không nhận cầm cố tài sản không rõ nguồn gốc, không lập hợp đồng giả cách để che giấu lãi suất thực tế, không thuê hoặc sử dụng các nhóm đối tượng xã hội để đòi nợ. Việc quản lý hồ sơ khách hàng, hợp đồng, tài sản nhận cầm cố, chứng từ giao dịch phải chặt chẽ, minh bạch, đúng quy định.

Liên quan đến hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc, gá bạc dưới hình thức trá hình, chủ cơ sở kinh doanh như quán cà phê, nhà hàng, karaoke, khách sạn, nhà nghỉ, câu lạc bộ, điểm vui chơi giải trí, điểm internet, game online nếu biết cơ sở của mình đang bị sử dụng để đánh bạc nhưng vẫn cho thuê địa điểm, bố trí phòng riêng, cung cấp thiết bị, phục vụ đồ ăn, thức uống, cảnh giới, thu tiền xâu, thu phí hoặc hưởng lợi từ hoạt động này thì có thể bị xem xét trách nhiệm pháp lý. 

Liên quan đến công tác phòng ngừa, đấu tranh với hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm, hàng không rõ nguồn gốc, lực lượng Công an lưu ý doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần kiểm soát chặt chẽ hóa đơn, chứng từ, hợp đồng, nguồn gốc hàng hóa, tiêu chuẩn chất lượng, nhãn hàng hóa, hạn sử dụng, công bố chất lượng sản phẩm. Trong một số trường hợp, không chỉ cá nhân quản lý, điều hành mà chính doanh nghiệp cũng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị phạt tiền, đình chỉ hoạt động có thời hạn, đình chỉ hoạt động vĩnh viễn hoặc bị áp dụng các biện pháp tư pháp.

Ngoài các nhóm vi phạm nói trên, Công an Nghệ An phát hiện, đấu tranh hiệu quả với nhiều thủ đoạn phạm tội mới như giả mạo thương hiệu, lập website giả, fanpage giả, tuyển cộng tác viên online, chiếm đoạt tiền đặt cọc, giả mạo đơn hàng, giả mạo nhân viên ngân hàng, cơ quan nhà nước, sử dụng mã QR giả, tài khoản ngân hàng thuê/mượn để nhận tiền lừa đảo. Xuất phát từ thực tế trên, quá trình làm việc, lực lượng Công an tập trung khuyến cáo doanh nghiệp, hộ kinh doanh cảnh giác với việc cho mượn, cho thuê tài khoản ngân hàng, ví điện tử, chữ ký số, tài khoản mạng xã hội, tài khoản sàn thương mại điện tử hoặc cho người khác sử dụng pháp nhân, địa chỉ kinh doanh, giấy phép kinh doanh để mở gian hàng, quảng cáo, nhận tiền. Những hành vi này có thể vô tình hoặc cố ý tiếp tay cho tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản, rửa tiền, sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để chiếm đoạt tài sản. Các hành vi mua bán, trao đổi, công khai trái phép thông tin tài khoản ngân hàng; đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin trên mạng máy tính, mạng viễn thông; xâm nhập trái phép hệ thống thông tin; sử dụng dữ liệu cá nhân của khách hàng trái quy định đều có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật hành chính hoặc hình sự, tùy tính chất, mức độ vi phạm.

Liên quan đến hành vi mua bán, làm lộ, lọt dữ liệu cá nhân của khách hàng, người lao động, doanh nghiệp, hộ kinh doanh được khuyến nghị cần thu thập, lưu trữ, sử dụng dữ liệu cá nhân đúng mục đích, có căn cứ hợp pháp, không tự ý bán danh sách khách hàng, không chia sẻ dữ liệu cho bên thứ ba khi chưa đáp ứng điều kiện pháp luật, có biện pháp bảo mật phù hợp và kịp thời xử lý khi xảy ra sự cố lộ, lọt dữ liệu.

Cùng với tuyên truyền về các nhóm hành vi doanh nghiệp, hộ kinh doanh dễ vi phạm hoặc bị lợi dụng, Công an tỉnh Nghệ An chú trọng thông tin về dấu hiệu cảnh báo sớm nguy cơ vi phạm pháp luật. Cụ thể là: Một là, khách hàng hoặc đối tác đề nghị giao dịch bằng tiền mặt số lượng lớn, chuyển tiền qua nhiều tài khoản khác nhau, sử dụng tài khoản không chính chủ, nhờ nhận hộ, chuyển hộ tiền nhưng không chứng minh được nguồn gốc, mục đích giao dịch. Hai là, đối tác đề nghị mượn pháp nhân, mượn địa chỉ kinh doanh, thuê giấy phép, thuê tài khoản ngân hàng, thuê tài khoản bán hàng online, thuê chữ ký số, thuê người đứng tên công ty, đứng tên hộ kinh doanh. Ba là, người thuê phòng, thuê địa điểm, thuê kho, thuê văn phòng có biểu hiện hoạt động bất thường như thường xuyên đóng kín cửa, lắp đặt nhiều thiết bị điện tử, camera, máy tính, sim điện thoại, không cho chủ cơ sở kiểm tra theo thỏa thuận, thanh toán tiền thuê cao bất thường, thay đổi nhân sự liên tục. Bốn là, cơ sở kinh doanh phát sinh việc tụ tập đông người vào ban đêm, sử dụng phòng kín, có biểu hiện cá độ, đánh bạc, sử dụng trái phép chất ma túy, mại dâm, cho vay nặng lãi, đòi nợ thuê hoặc các hành vi gây mất an ninh, trật tự. Năm là, hàng hóa có giá rẻ bất thường, không có hóa đơn, chứng từ, không rõ nguồn gốc, nhãn mác có dấu hiệu bị tẩy xóa, sửa chữa; đối tác yêu cầu ghi sai chủng loại, số lượng, giá trị hàng hóa hoặc hợp thức hóa chứng từ sau khi giao dịch. Sáu là, nhân viên nội bộ có biểu hiện lập chứng từ khống, rút tiền bất thường, làm giả chữ ký, truy cập dữ liệu khách hàng không đúng nhiệm vụ, chuyển dữ liệu ra ngoài, tự ý sử dụng tài sản, tiền hàng của doanh nghiệp. Khi phát hiện các dấu hiệu trên, doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần kịp thời kiểm tra, ngăn chặn, lưu giữ tài liệu, chứng cứ và thông báo cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn, xử lý theo quy định.

Thực tế cho thấy, công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của doanh nghiệp, hộ kinh doanh của Công an tỉnh Nghệ An thời gian qua không chỉ phòng ngừa vi phạm pháp luật trên lĩnh vực sản xuất, kinh doanh mà còn góp phần bảo vệ doanh nghiệp, người lao động, khách hàng và góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, phục vụ tốt sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.