Đặc xá năm 2026, tiếp tục thể hiện chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước, truyền thống nhân ái của dân tộc

Những điểm mới của Quyết định đặc xá năm 2026

Qua kết quả đặc xá năm 2025, để tổ chức triển khai đảm bảo chặt chẽ theo đúng chính sách của Đảng, Nhà nước, Quyết định đặc xá năm 2026 có những điểm mới sau:

Thứ nhất, đối với quy định về điều kiện được đề nghị đặc xá, bổ sung thêm cụm từ “ít nhất” trước thời hạn đối với các trường hợp có thời gian chấp hành án được đặc xá.

Thứ hai, đối với trường hợp không được đề nghị đặc xá, bổ sung thêm một số nội dung quy định rõ hơn để các cơ sở giam giữ thống nhất áp dụng việc xác định đối tượng không được đề nghị đặc xá. Đó là: Tại Khoản 5 Điều 4, trước đây quy định “có từ 02 tiền án trở lên”, nay bổ sung thêm: “hoặc có 01 tiền án mà bị kết án phạt tù về tội do cố ý”. Đồng thời, tại khoản 8 Điều 4, bổ sung thêm các tội: Cưỡng dâm có tính chất loạn luân; cưỡng dâm trẻ em (theo Bộ luật Hình sự năm 1999) hoặc cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi; Cưỡng đoạt tài sản,… gây hậu quả nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng (theo Bộ luật Hình sự năm 1999); Cưỡng đoạt tài sản,… có tổ chức hoặc gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội; chống người thi hành công vụ gây hậu quả nghiêm trọng (theo Bộ luật Hình sự năm 1999) hoặc có tổ chức hoặc xúi giục, lôi kéo, kích động người khác phạm tội.

Ngoài ra, tại khoản 14 Điều 4, bổ sung nội dung “phạm từ hai tội do cố ý trở lên, kể cả trường hợp tổng hợp hình phạt; hoặc đang chấp hành hình phạt tổng hợp do bị kết án phạt tù 02 lần trở lên về cùng một tội do cố ý”; tại khoản 15 Điều 4 bổ sung nội dung “ba lần kết án phạt tù trở lên về cùng một tội do cố ý”.

Bộ Công an tích cực triển khai thực hiện Quyết định đặc xá năm 2026 

Ngay sau khi Quyết định đặc xá năm 2026 và Quyết định số 481/QĐ-CTN ngày 09/4/2026 về việc thành lập Hội đồng tư vấn đặc xá (HĐTVĐX) năm 2026 được ban hành; ngày 11/4/2026, Hội đồng tư vấn đặc xá năm 2026 đã có Hướng dẫn số 33/HD-HĐTVĐX về việc triển khai thực hiện Quyết định của Chủ tịch nước về đặc xá năm 2026. Về phía Bộ Công an - Cơ quan thường trực HĐTVĐX đã ban hành Quyết định thành lập Ban Chỉ đạo về đặc xá năm 2026 của Bộ Công an, Kế hoạch triển khai công tác đặc xá năm 2026, Quyết định ban hành Quy định về tổ chức, nhiệm vụ, lề lối làm việc của các Tổ chuyên viên giúp việc cho thành viên HĐTVĐX và Tổ thẩm định liên ngành thuộc HĐTVĐX, Quyết định ban hành biểu mẫu và hướng dẫn sử dụng biểu mẫu trong công tác đặc xá năm 2026. 

Bên cạnh đó, theo quy định tại điểm e khoản 1 Điều 3 Quyết định đặc xá năm 2026 quy định “khi được đặc xá không làm ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự”. Để giải quyết việc đánh giá thế nào là ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự và để các đơn vị, địa phương đánh giá, thẩm định được rõ ràng, chính xác, lãnh đạo Bộ Công an chỉ đạo Cơ quan Thường trực HĐTVĐX nghiên cứu, tham mưu xây dựng các tiêu chí làm cơ sở để đánh giá khi thực hiện quy định khi được đặc xá không làm ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự và đã tham mưu cho Chính phủ đưa những tiêu chí này vào Hướng dẫn của Hội đồng tư vấn đặc xá về việc triển khai thực hiện Quyết định của Chủ tịch nước về đặc xá.  

Sau khi có Hướng dẫn của HĐTVĐX, Bộ Công an đã ban hành Kế hoạch số 266/KH-BCA-C10 triển khai thực hiện công tác đặc xá năm 2026, trong đó, phân công cụ thể trách nhiệm tổ chức thực hiện cho các đơn vị và giao Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng là Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo về đặc xá năm 2026 của Bộ Công an có trách nhiệm tổng hợp và chuyển đến Giám đốc Công an cấp tỉnh danh sách phạm nhân đủ điều kiện được đề nghị đặc xá đã được Hội đồng xét, đề nghị đặc xá của trại giam, trại tạm giam họp xét, đề nghị đặc xá theo từng xã, phường để chủ động rà soát, xác minh, có kế hoạch tiếp nhận và tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương làm tốt công tác quản lý, giám sát, giúp đỡ người được đặc xá tái hòa nhập cộng đồng.

Đồng thời, chỉ đạo Công an cấp tỉnh phối hợp với các cơ sở giam giữ phạm nhân cung cấp thông tin của phạm nhân để xác định nơi về cư trú sau khi được đặc xá; rà soát danh sách phạm nhân do Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng gửi để xác minh thông tin phục vụ việc xét đề nghị đặc xá và có kế hoạch chuẩn bị tiếp nhận; tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương làm tốt công tác quản lý, giám sát, giáo dục, giúp đỡ người được đặc xá tái hòa nhập cộng đồng; thông báo kịp thời cho Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng thông tin về những địa phương thay đổi tên gọi, địa giới hành chính và thông tin về những người được đề nghị đặc xá có liên quan đến vụ án đang được điều tra, nghiện ma túy hoặc trường hợp xét thấy nếu họ được đặc xá có thể ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự để kịp thời tổng hợp, hoàn chỉnh danh sách người được đề nghị đặc xá trình HĐTVĐX.

Tạo điều kiện thuận lợi hơn để người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng

Sau 02 năm triển khai thực hiện, Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg, ngày 17/8/2023 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù đã nhận được sự quan tâm, chỉ đạo quyết liệt của các bộ, ngành và chính quyền địa phương, sự phối hợp tích cực của Ngân hàng Chính sách xã hội và các tổ chức đoàn thể. Qua đó giúp nhiều người chấp hành xong án phạt tù có việc làm, thu nhập ổn định, vươn lên trong cuộc sống. Tuy nhiên, quá trình triển khai thực hiện Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg đã bộc lộ một số những hạn chế, khó khăn (như mức vốn cho vay tối đa cho các đối tượng sau khi chấp hành án; quy định về thời gian kể từ khi chấp hành xong án phạt tù đến thời điểm vay vốn còn ngắn…). 

Từ thực tế đó, Bộ Công an đã chủ động tham mưu Chính phủ sửa đổi, bổ sung Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg này nhằm tạo điều kiện cho người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng có thể dễ dàng hơn trong tiếp cận được nguồn vốn vay, có cơ hội tìm kiếm việc làm, sản xuất kinh doanh, góp phần ổn định đời sống của bản thân, gia đình, đóng góp vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, hạn chế đến mức thấp nhất tái phạm tội.  

Qua nhiều năm triển khai thực hiện, công tác đặc xá tiếp tục khẳng định đây là một chủ trương lớn thể hiện rõ chính sách khoan hồng, nhân đạo của Đảng và Nhà nước ta, góp phần củng cố niềm tin của xã hội đối với tính nghiêm minh và công bằng của pháp luật. Bộ Công an, với vai trò là Cơ quan Thường trực HĐTVĐX năm 2026 đã tích cực, chủ động, phối hợp tham mưu, chỉ đạo và triển khai thực hiện có hiệu quả Quyết định của Chủ tịch nước về đặc xá nhằm đảm bảo quy trình xét đặc xá chặt chẽ, công khai, minh bạch, đúng đối tượng, giúp người chấp hành xong án phạt tù nhanh chóng ổn định cuộc sống và tái hòa nhập cộng đồng.