Cần thiết xây dựng Nghị định về kết hợp an ninh với kinh tế - xã hội và kinh tế - xã hội với an ninh

Xây dựng Nghị định là phù hợp chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước

Chủ trương kết hợp an ninh với kinh tế - xã hội và kinh tế - xã hội với an ninh xuyên suốt từ Đại hội VI đến Đại hội XIV. Trong đó, Đảng nhấn mạnh và đòi hỏi các cấp, các ngành phải ưu tiên việc “phát triển kinh tế” để tiếp tục tạo dựng cơ đồ, tiềm lực, giữ vững nền tảng quốc gia, bảo đảm an ninh bền vững, nâng cao vị thế, uy tín đất nước. Bảo đảm an ninh tạo môi trường hòa bình, ổn định, an toàn, giúp thu hút đầu tư, thúc đẩy thương mại. Như vậy, quản trị an ninh quốc gia, quản lý kinh tế là hai mặt của nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ tổ quốc, có mối quan hệ biện chứng. An ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội được bảo đảm thì mới có môi trưởng ổn định để phát triển kinh tế - xã hội. Kinh tế - xã hội phát triển góp phần tăng cường tiềm lực, nội lực an ninh quốc gia, giữ vững độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, nâng cao vị thế của quốc gia trên trường quốc tế. 

Trên thế giới, với thể chế chính trị, đặc điểm tình hình kinh tế - xã hội khác nhau, nhưng hầu hết các quốc gia đều có chủ trương chung về kết hợp an ninh với kinh tế - xã hội. Do vậy, việc Việt Nam hoàn thiện, đồng bộ khung pháp lý về kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với an ninh và ngược lại là cần thiết và phù hợp thông lệ quốc tế, xu hướng quản trị hiện đại. 

Hiện nay, chủ trương này đã được thể chế hóa tại các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành như Hiến pháp, Luật Đầu tư,  Luật Quy hoạch, Luật Đất đai, Luật Công an nhân dân và các văn bản hướng dẫn thi hành…

Dự thảo Nghị định tháo gỡ vướng mắc, bất cập, chồng chéo, thiếu quy định về việc phân cấp thẩm quyền; không phát sinh thủ tục hành chính

Trong quá trình thu hút đầu tư cũng như triển khai các quy hoạch, chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội của các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân trong nước tại các địa phương, UBND các cấp đều thực hiện quy trình lấy ý kiến Bộ Công an, Bộ Quốc phòng theo quy định đối với các dự án này, nhất là tại các khu vực trọng yếu, địa bàn chiến lược, khu vực biển, khu vực biên giới nhằm bảo đảm quốc phòng, an ninh. Tuy nhiên, các quy định của pháp luật hiện tại còn vướng mắc, có những bất cập, chồng chéo, vừa thiếu quy định về việc phân cấp thẩm quyền, vừa quy định chưa rõ ràng trách nhiệm giữa cơ quan chủ trì thẩm định và cơ quan Công an để phối hợp thực hiện quy trình phê duyệt dự án. 

Do đó, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo ban hành Nghị định để hoàn thiện quy định còn thiếu, chưa rõ ràng trên cơ sở rà soát, hệ thống hóa quy định, biện pháp kết hợp do các bộ, ngành đang chủ trì thực hiện, đảm bảo nguyên tắc không phát sinh thủ tục hành chính, không phải để tăng thẩm quyền cho Bộ Công an mà để thống nhất và minh bạch hóa các loại hình dự án, lĩnh vực, biện pháp kết hợp, nội dung thực hiện kết hợp, giúp nhà đầu tư và các bộ, ngành thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình trong phát triển kinh tế, xã hội với an ninh.

Như vậy, Nghị định không bổ sung thêm thủ tục cấp phép mới, không yêu cầu doanh nghiệp phải xin ý kiến riêng của Bộ Công an, không làm thay đổi quy trình phê duyệt dự án hiện hành, do vậy không làm phát sinh thủ tục hành chính mới và không làm phát sinh chi phí cho người dân, doanh nghiệp. Các nội dung liên quan đến việc tham gia ý kiến về yếu tố an ninh được thực hiện thông qua quy trình thẩm định liên ngành đã được quy định trong các luật chuyên ngành như Luật Đầu tư, Luật Quy hoạch, Luật Đất đai, Luật Xây dựng. Nghị định chỉ làm rõ trách nhiệm phối hợp và tiêu chí xem xét yếu tố an ninh nhằm tránh tình trạng do cách hiểu khác nhau dẫn đến không thống nhất giữa các cơ quan, đơn vị và các địa phương. 

Nghị định cũng không mở rộng quyền hạn của Bộ Công an, không trao thêm thẩm quyền mới cho Bộ Công an mà chỉ làm rõ trách nhiệm, cơ chế phối hợp với các bộ, ngành trong quá trình thẩm định dự án. Bộ Công an không phải là cơ quan quyết định đầu tư, không can thiệp vào hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Vai trò của Bộ Công an chỉ giới hạn ở đánh giá nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội, từ đó đề xuất các giải pháp phòng ngừa rủi ro phù hợp, theo đó không bị chồng lấn về mặt thẩm quyền.

Nghị định được ban hành sẽ góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định

Với việc quy định rõ tiêu chí an ninh giúp doanh nghiệp biết trước các yêu cầu pháp lý, tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình triển khai dự án, cũng như tăng tính minh bạch trong quá trình thẩm định. Đồng thời, bảo vệ tối đa lợi ích quốc gia - dân tộc, lợi ích kinh tế của quốc gia trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược toàn cầu gia tăng, nhiều quốc gia đang sử dụng các công cụ kinh tế, hàng rào kỹ thuật để mở rộng địa chính trị, bảo hộ thương mại, kiểm soát chuỗi cung ứng, mở rộng khai thác tài nguyên chiến lược.