Bước tiến mới trong hợp tác giữa Việt Nam và Liên Hợp Quốc về phòng, chống tội phạm mạng

Bộ trưởng Lương Tam Quang nhiệt liệt chúc mừng sự thành công của Lễ mở ký Công ước Hà Nội diễn ra trước đó vào sáng cùng ngày, khẳng định đây là văn kiện có tầm ảnh hưởng rộng và toàn diện nhất so với tất cả các công cụ pháp lý quốc tế liên quan đến không gian mạng hiện nay. Đồng thời, đây là một dấu mốc lịch sử, thể hiện sự đồng thuận quốc tế trong việc tạo lập một khuôn khổ pháp lý mới nhằm tăng cường hợp tác và nâng cao hiệu quả đấu tranh đối với tội phạm sử dụng công nghệ cao đang ngày càng trở nên phức tạp, tinh vi. 

Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh, việc Công ước được thông qua bằng đồng thuận trong thời gian đàm phán khẩn trương đã một lần nữa khẳng định tầm quan trọng của chủ nghĩa đa phương, cũng như vai trò trung tâm của LHQ trong việc thúc đẩy hợp tác quốc tế trên cơ sở luật pháp quốc tế để ứng phó hiệu quả với các thách thức toàn cầu.

Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, sự kiện trọng đại này diễn ra trong thời điểm Việt Nam vừa tái đắc cử thành viên Hội đồng nhân quyền LHQ với số phiếu ủng hộ cao nhất trong nhóm châu Á - Thái Bình Dương, thể hiện sự tin tưởng của cộng đồng quốc tế đối với chính sách đối ngoại rộng mở và nỗ lực tham gia, đóng góp tích cực của Việt Nam trong các cơ chế đa phương.

Nhân dịp này, thay mặt Bộ Công an Việt Nam, Bộ trưởng Lương Tam Quang trân trọng gửi lời cảm ơn chân thành tới bà Ghada Waly cùng đội ngũ lãnh đạo, chuyên gia và cán bộ UNODC đã luôn đồng hành, phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an Việt Nam trong suốt thời gian vừa qua, góp phần quan trọng vào thành công của Lễ mở ký Công ước Hà Nội. 

Bộ trưởng Lương Tam Quang khẳng định, sự phối hợp giữa Bộ Công an Việt Nam và UNODC đã truyền đi thông điệp mạnh mẽ về tinh thần hợp tác quốc tế trong phòng, chống tội phạm mạng, hướng tới thiết lập những chuẩn mực giao tiếp thống nhất giữa các chủ thể trên không gian mạng – từ các cơ quan thực thi pháp luật, các nhà cung cấp dịch vụ đến người dân, nạn nhân của tội phạm mạng – qua đó thúc đẩy sự phát triển an toàn, bền vững của không gian mạng toàn cầu trong kỷ nguyên công nghệ 4.0.

Bộ trưởng Lương Tam Quang khẳng định, Bộ Công an Việt Nam luôn nhất quán ủng hộ và thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hợp tác quốc tế trong giải quyết các vấn đề toàn cầu, coi đây là yếu tố quan trọng góp phần duy trì hòa bình, ổn định và an ninh quốc tế.

Bộ trưởng Lương Tam Quang hoan nghênh những nỗ lực và đánh giá cao vai trò của LHQ nói chung, của UNODC nói riêng, trong việc hỗ trợ các quốc gia nâng cao năng lực phòng, chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia và ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống, đặc biệt là tội phạm mạng.

Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, kể từ khi UNODC thành lập Văn phòng đại diện tại Việt Nam năm 1992, tổ chức này đã thiết lập mối quan hệ hợp tác chặt chẽ, ngày càng đi vào chiều sâu với các cơ quan hữu quan của Việt Nam, trong đó có Bộ Công an. Nhân dịp này, thay mặt Bộ Công an Việt Nam, Bộ trưởng Lương Tam Quang đánh giá cao và trân trọng cảm ơn sự hỗ trợ của UNODC trong thời gian qua, đặc biệt là các hoạt động hợp tác trong khuôn khổ một số chương trình trọng điểm như quản lý biên giới, phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, mua bán người, tội phạm môi trường, tham nhũng và khủng bố.

Về lĩnh vực đấu tranh với tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ trưởng Lương Tam Quang nêu rõ, UNODC đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an Việt Nam triển khai nhiều chương trình nâng cao năng lực điều tra kỹ thuật số, phân tích chứng cứ điện tử và tiền mã hóa, đồng thời tạo điều kiện để nhiều lượt cán bộ Công an Việt Nam tham dự các khóa tập huấn, hội thảo, trao đổi kinh nghiệm thực tiễn tại nước ngoài.

Bộ trưởng Lương Tam Quang hoan nghênh ý tưởng thành lập và đặt trụ sở Trung tâm khu vực của UNODC về chống tội phạm mạng tại Việt Nam, khẳng định đây sẽ là bước đi quan trọng góp phần nâng cao vai trò và vị thế của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế, thể hiện cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống.

Theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, tội phạm xuyên quốc gia, đặc biệt là tội phạm mạng, hiện là thách thức chung của toàn thế giới, và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết hiệu quả vấn đề này. Việc ra đời Công ước Hà Nội đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng sau hơn hai thập niên, khi lần đầu tiên cộng đồng quốc tế đạt được một văn kiện pháp lý toàn cầu về tội phạm xuyên quốc gia. Công ước không chỉ thể hiện quyết tâm chung trong ứng phó với những thách thức ngày càng phức tạp từ không gian mạng, mà còn khẳng định rằng sự đoàn kết và hợp tác quốc tế là chìa khóa để bảo đảm an ninh mạng toàn cầu.

Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh, tên gọi “Công ước Hà Nội” không chỉ là niềm tự hào của Việt Nam, mà còn thể hiện niềm tin và sự ghi nhận của Liên hợp quốc cùng cộng đồng quốc tế đối với lập trường nhất quán, năng lực và cam kết của Việt Nam trong việc chung tay giải quyết các thách thức toàn cầu, vì hòa bình, an ninh và phát triển bền vững.

Đề cập lĩnh vực phòng, chống ma túy, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, Việt Nam hiện còn gặp nhiều khó khăn trong công tác giám định ma túy, đặc biệt là việc thiếu nguồn mẫu chuẩn phục vụ giám định, nhận diện các loại ma túy mới. Bộ trưởng đề nghị UNODC xem xét, hỗ trợ cung cấp thêm các mẫu chuẩn ma túy, nhất là các chất ma túy mới phát sinh, nhằm phục vụ hiệu quả hơn công tác giám định và điều tra tại Việt Nam.

Nhân dịp Công ước Hà Nội được ký kết, Bộ trưởng Lương Tam Quang bày tỏ mong muốn UNODC tiếp tục quan tâm, hỗ trợ Việt Nam và các quốc gia thành viên trong việc nội luật hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả các cam kết của Công ước, đồng thời tăng cường các khóa tập huấn, bồi dưỡng chuyên sâu cho cán bộ Công an Việt Nam về điều tra kỹ thuật số, thu thập và bảo quản chứng cứ điện tử. Bộ trưởng Lương Tam Quang cũng lưu ý việc hỗ trợ trang thiết bị kỹ thuật hiện đại phục vụ công tác điều tra và giám định dữ liệu điện tử, cũng như xây dựng các phòng thí nghiệm số đạt chuẩn quốc tế, đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm công nghệ cao trong giai đoạn mới. 

Đối với ý tưởng thành lập Trung tâm khu vực của UNODC về chống tội phạm mạng tại Việt Nam, Bộ trưởng Lương Tam Quang đề nghị UNODC xây dựng lộ trình cụ thể, trong đó xác định rõ quyền hạn, trách nhiệm, lĩnh vực và phạm vi hoạt động của Trung tâm, bảo đảm phù hợp với các quy định của pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam.

Tại cuộc gặp, hai bên thống nhất cần tiếp tục thúc đẩy các cơ chế hợp tác hiện có đi vào chiều sâu, nhất là trong cơ chế BLO – Mạng lưới Văn phòng liên lạc qua biên giới cấp khu vực, góp phần tăng cường phối hợp phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia. Hai bên nhất trí đẩy mạnh hợp tác nâng cao năng lực, hỗ trợ trang thiết bị và đào tạo nguồn nhân lực cho lực lượng làm công tác phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố, ngăn chặn chủ nghĩa cực đoan bạo lực, cũng như trong phòng, chống tội phạm ma túy, tội phạm sử dụng công nghệ cao, tội phạm môi trường, mua bán người và điều tra các vụ án tham nhũng có yếu tố nước ngoài.

Hai bên cũng thống nhất nghiên cứu, thúc đẩy các cuộc tiếp xúc và trao đổi đoàn cấp cao giữa lãnh đạo Bộ Công an Việt Nam và UNODC, qua đó tăng cường phối hợp trên các lĩnh vực hợp tác ưu tiên. Bộ Công an Việt Nam đề nghị UNODC mở rộng chương trình mời cán bộ Bộ Công an tham dự các hội nghị, hội thảo quốc tế, đồng thời tổ chức các đoàn khảo sát, học tập kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm công nghệ cao và các thách thức an ninh phi truyền thống khác.