Cảnh giác với thông tin sai sự thật trên mạng xã hội

Ngày 27/2/2025, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Yên Bái đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính bà N.T.D ở xã Phúc An, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái về hành vi “cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật trên mạng xã hội” với số tiền 5.000.000 đồng. Trước đó, ngày 25/2/2025, bà N.T.D đã đăng tải bài viết trên trang Facebook cá nhân và 02 hội nhóm với nội dung thông tin sai sự thật về việc sáp nhập các tỉnh thành.

Làm việc tại cơ quan Công an, bà N.T.D khai báo mục đích đăng tải là để chia sẻ thông tin cho nhiều người cùng biết. Tuy nhiên thông tin do bà N.T.D đăng tải là hoàn toàn không có cơ sở, không đúng sự thật. Bà N.T.D cũng nhận thức được hành vi của mình là vi phạm pháp luật, do đó đã tự nguyện kiểm điểm và cam kết không tái phạm.

Nội dung sai sự thật do bà N.T.D đăng tải trên trang Facebook cá nhân.

Chỉ tính riêng trong năm 2024, trên địa bàn tỉnh Yên Bái, lực lượng Công an đã phát hiện, xử phạt vi phạm hành chính 12 trường hợp về các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đăng tải thông tin trên không gian mạng như: Cung cấp, chia sẻ các thông tin bịa đặt, gây hoang mang trong Nhân dân, kích động bạo lực, tội ác, tệ nạn xã hội, đánh bạc hoặc phục vụ đánh bạc; cung cấp, đăng tải thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, xúc phạm uy tín của tổ chức, cá nhân; thu thập, xử lý, sử dụng thông tin của tổ chức, cá nhân khác mà không được sự đồng ý hoặc sai mục đích theo quy định của pháp luật… với tổng số tiền xử phạt là trên 81 triệu đồng.

Cần thận trọng khi đăng tải, chia sẻ thông tin trên không gian mạng

Thông qua quá trình làm việc với các trường hợp vi phạm, bị xử lý trong thời gian qua, đại diện Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh cho biết đa phần các trường hợp thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật đều do trình độ, nhận thức còn hạn chế, chưa biết chọn lọc, khai thác thông tin từ những nguồn chính thống, dẫn đến đưa lên trang thông tin cá nhân những thông tin chưa đầy đủ, thông tin chưa được kiểm chứng, giả mạo, sai sự thật… Cá biệt, một số cá nhân chỉ vì muốn câu “like”, muốn được nổi tiếng trên cộng đồng mạng đã bịa đặt các câu chuyện không có thật và đăng tải trên các trang mạng xã hội.

Mặt khác, với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin thì đời sống trên mạng xã hội không còn là ảo mà nó liên hệ trực tiếp và ảnh hưởng đến đời sống thực của mỗi người. Đặc biệt, thông tin trên mạng xã hội có phạm vi tiếp cận rộng rãi, tốc độ lan truyền nhanh chóng và rất khó kiểm soát. Một số người sử dụng còn nhận thức mơ hồ cho rằng mạng xã hội là môi trường ảo nên có thể tự do phát ngôn mà không phải chịu trách nhiệm. Do đó, rất dễ bị lợi dụng trở thành công cụ xuyên tạc, bịa đặt, nói xấu người khác, làm mất uy tín, hình ảnh của cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân... gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống của người bị hại. Nghiêm trọng hơn, có thể bị các thế lực thù địch, bọn phản động lợi dụng tuyên truyền, xuyên tạc, đăng tải thông tin, video, clip đã cắt ghép, sai bản chất sự việc… nhằm hạ uy tín cán bộ, xuyên tạc đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước; kích động, xúi giục người dân tụ tập đông người biểu tình, gây rối an ninh, trật tự…

Trên thực tế, nhiều thông tin bịa đặt, sai sự thật sau khi được chia sẻ trên các trang mạng xã hội như Zalo, Facebook chỉ sau vài giờ đã nhanh chóng thu hút được hàng trăm, thậm chí hàng ngàn lượt thích, bình luận, chia sẻ gây tâm lý hoang mang, lo lắng trong một bộ phận người dân, gây ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp…

Hiện nay, theo các quy định tại Nghị định số 15/2020/NĐ-CP ngày 03/02/2020 của Chính phủ về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử (được sửa đổi, bổ sung một số điều bởi Nghị định số 14/2022/NĐ-CP ngày 27/01/2022), quy định: “phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân; phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi tiết lộ thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước, bí mật đời tư của cá nhân và bí mật khác mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự”.

Đặc biệt, đối với các hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân; hành vi tiết lộ thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước, bí mật đời tư của cá nhân,… thì tùy thuộc vào hành vi cũng như hậu quả của hành vi đó gây ra sẽ bị xử lý hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015, như: Tội vu khống (Điều 156); Tội làm nhục người khác (Điều 155); Tội xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín hoặc hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác của người khác (Điều 159); Tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, tổ chức, cá nhân (Điều 331)…

Chính vì vậy, để bảo vệ bản thân và cộng đồng, mỗi cá nhân cần tỉnh táo, chọn lựa khai thác, tiếp nhận thông tin từ các nguồn tin chính thống, đã được kiểm duyệt, cân nhắc kỹ trước khi bình luận, chia sẻ các luồng thông tin được tiếp cận để không vô tình tiếp tay cho kẻ xấu. Bên cạnh đó, cơ quan chức năng cũng sẽ tiếp tục giám sát và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo quy định của pháp luật, bảo đảm môi trường mạng an toàn, lành mạnh.