Chung tay bảo vệ và hỗ trợ trẻ em trên môi trường mạng

Dự buổi Lễ có các đồng chí: Đại tá Hà Văn Bắc, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao; bà Nguyễn Thị Thanh Hòa, Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền Trẻ em Việt Nam; bà Nguyễn Thục Linh, Phó Chánh văn phòng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia; đại diện các cơ quan, ban ngành, tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp hoạt động trong lĩnh vực an ninh mạng, truyền thông, bảo vệ quyền trẻ em. Đặc biệt, sự kiện có sự tham dự của 05 em học sinh đại diện cho số trẻ em tham gia khảo sát, thảo luận nhóm và mang tới những ý kiến quý báu cho chương trình. 

Trẻ em Việt Nam không chỉ là “nhóm đối tượng yếu thế cần được bảo vệ”, mà các em hoàn toàn có thể tham gia đóng góp một cách tích cực và hiệu quả trong việc xây dựng, thực thi các chính sách, giải pháp đảm bảo an toàn, an ninh mạng, trở thành người “đi bảo vệ” bằng việc góp sức kiến tạo một môi trường mạng an toàn và đáng tin cậy cho toàn xã hội. 

Cùng với tinh thần “trẻ em được lắng nghe - tiếng nói của trẻ được tôn trọng” trong toàn bộ quá trình xây dựng Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về chương trình bảo vệ và hỗ trợ trẻ em trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030, hoạt động tham vấn ý kiến trẻ em được Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao chủ trì, phối hợp cùng Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam, tổ chức thực hiện với sự đồng hành, hỗ trợ của các tổ chức quốc tế hoạt động bảo vệ quyền trẻ em tại Việt Nam, gồm Tổ chức Cứu trợ trẻ em (Save the Children), Tổ chức ChildFund, Tổ chức World Vision International và Tổ chức Plan International, triển khai thực hiện từ ngày 11/11 -  20/11/2025, tại 16 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, với 2.775 trẻ em tham gia cung cấp thông tin về thực trạng sử dụng các dịch vụ, ứng dụng trên môi trường mạng. 

Từ kết quả tham vấn, lấy ý kiến trẻ em, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, cùng các đơn vị chức năng đã định hình một bức tranh tổng thể, có được những phát hiện và kết quả quan trọng về thực trạng trẻ em sử dụng các dịch vụ trên môi trường mạng; đo lường những rủi ro, mối nguy hại tác động thường xuyên, trực tiếp đến sự an toàn và phát triển của trẻ em; đồng thời thúc đẩy trẻ em tham gia ý kiến, sáng tạo, đề xuất các giải pháp đảm bảo an toàn cho chính bản thân trên môi trường mạng. Đây là cơ sở quan trọng, có tính định hướng trong quá trình nghiên cứu, đề xuất Thủ tướng Chính phủ các giải pháp, nhiệm vụ đưa vào Chương trình bảo vệ và hỗ trợ trẻ em trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030, nhằm đạt được “mục tiêu kép” là “bảo vệ an toàn cho trẻ em” và “hỗ trợ trẻ em phát triển lành mạnh, nâng cao năng lực số” dựa trên những tiện ích của môi trường mạng, hướng tới góp phần hình thành thế hệ “công dân số” của Việt Nam trong tình hình mới. 

Phát biểu tại buổi lễ, bà Nguyễn Thị Thanh Hòa, Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam chia sẻ: Đây là cơ hội để trẻ em bằng chính ngôn ngữ của mình truyền đạt ý kiến của trẻ em tới cơ quan, tổ chức có trách nhiệm bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Đồng thời cũng là cơ hội để thực hiện quyền tham gia của trẻ em trong quá trình xây dựng chương trình, chính sách có liên quan tới trẻ. Những chia sẻ của trẻ em sẽ là những ý kiến phản ánh thực chất về những điều lứa tuổi các em đang gặp phải khi tham gia môi trường số, đồng thời cũng chia sẻ được mong đợi hoặc những sáng kiến của các em trong việc xây dựng một không gian số an toàn hơn cho trẻ em Việt Nam thời gian tới. 

Tại buổi Lễ, nhóm Trẻ em đại diện đã nêu ra những thực trạng, lợi ích và rủi ro khi các em tham gia hoạt động trên môi trường mạng, đồng thời các em cũng bày tỏ mong muốn được trang bị kiến thức và kỹ năng để sử dụng mạng an toàn đồng thời. Các em cũng đưa ra những kiến nghị dành cho gia đình, nhà trường, cộng đồng, doanh nghiệp, trong đó Nhà nước sẽ đóng vai trò chủ chốt trong bảo vệ trẻ em trên không gian mạng để cùng kiến tạo một môi trường mạng an toàn, lành mạnh cho mọi trẻ em. Nhóm trẻ em đại diện cũng đã trao Bản tổng hợp ý kiến đến lãnh đạo Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao. 

Em Phạm Minh Đức (16 tuổi, Hà Nội) đại diện nhóm trẻ em chia sẻ: “Chúng cháu hiểu rằng trên con đường phát triển những chính sách trong việc bảo vệ trẻ em, chúng cháu cũng đóng vai trò rất quan trọng và đến ngày hôm nay, chúng cháu đã sẵn sàng để đưa ra tiếng nói của trẻ em mang dòng máu Việt Nam để đóng góp cho công tác này. Thông điệp cháu muốn chia sẻ: Chúng cháu không chỉ muốn sử dụng internet để học tập tốt hơn mà còn phải thật an toàn. Vì vậy chúng cháu mong chương trình mới này sẽ giúp chúng cháu tự tin bảo vệ mình trên mọi nền tảng mạng xã hội”. 

Phát biểu kết luận tại buổi lễ, Đại tá Hà Văn Bắc cam kết mạnh mẽ: Với vai trò là cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh mạng, Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao nhận thức sâu sắc về sứ mệnh của mình trong công tác bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ. Đơn vị sẽ lắng nghe, nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng các ý kiến, nguyện vọng của trẻ em và cụ thể hóa thành các nhiệm vụ, giải pháp bổ sung vào hoàn thiện dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, nhằm củng cố toàn diện các giải pháp bảo vệ trẻ em trong tình hình mới, đồng thời, góp phần chung vào quá trình thúc đẩy và thực thi các trụ cột Công ước của Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng tại Việt Nam”. 

Một số kết quả từ báo cáo khảo sát:  ● 27.1% trẻ dùng Internet dưới 01 giờ/ngày; 47.9% trẻ dành 1 - 3 giờ mỗi ngày để dùng Internet; 18.8% trẻ dùng 4–6 giờ và 2.3% trẻ em báo cáo sử dụng trên 10 giờ/ngày.  ● 100% số trẻ tham gia cho biết đã từng gặp ít nhất một dạng rủi ro trên môi trường mạng. Các loại rủi ro phổ biến nhất là: Nội dung xấu, phản cảm, không phù hợp ( khoảng 53%); Bị lừa đảo hoặc xúc phạm/đe doạ ( khoảng 40%); Trẻ còn có thể tiếp cận, mua sắm các sản phẩm nguy hiểm, độc hại trên môi trường số.  ● Khi gặp vấn đề trên mạng, Gia đình là tuyến hỗ trợ quan trọng nhất đối với trẻ khi gặp rủi ro trên mạng chiếm 72,1%; theo sau là các kênh chính thức như Tổng đài quốc gia 111, Công an chiếm gần 60%.  ● 87.8% số trẻ em tham gia khảo sát đã nghe nói đến Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng giai đoạn 2021 - 2025” nhưng chỉ có 37.1% trẻ em tự đánh giá là thực sự nắm được nội dung Chương trình.  ● Điểm trung bình trẻ tự đánh giá về khả năng an toàn khi tham gia môi trường số nằm trong khoảng 3.0 - 3.4/5 (nghĩa là có kiến thức nhưng còn hạn chế về khả năng áp dụng thực tế).  ● 78% trẻ em tham gia khảo sát mong muốn được nâng cao khả năng tự bảo vệ bản thân khi tham gia môi trường số. Bốn nhóm kỹ năng ưu tiên trẻ mong muốn được tiếp cận trong chương trình mới bao gồm: (1) Tăng cường nội dung hướng dẫn cách tự bảo vệ trên mạng; (2) Báo cáo nội dung độc hại và gây hại, báo cáo quảng cáo, bán hàng các sản phẩm độc hại với trẻ em; (3) Hỗ trợ khi bị bắt nạt và bị quấy rối online và (4) Giáo dục kỹ năng sử dụng mạng an toàn tại trường học.  ● 51.8% trẻ tham gia khảo sát mong đợi có phân định về trách nhiệm đa bên: gia đình, nhà trường, các cơ quan, doanh nghiệp trong việc đảm bảo sự an toàn cho trẻ em trên môi trường mạng.  ● 49.8% trẻ tham gia khảo sát mong đợi sự củng cố vai trò và kỹ năng cho phụ huynh, những người gần trẻ nhất để hỗ trợ trẻ tương tác lành mạnh trên môi trường mạng.