Chủ động ứng phó với thiên tai: “Phòng từ trước mưa - Bám dân trong mưa - Cứu dân khi có sự cố”

Chủ động từ sớm, từ xa

“Phòng, chống thiên tai đối với lực lượng Công an không bắt đầu từ thời điểm nước dâng. Đó là quá trình chuẩn bị từ trước, từ việc rà soát địa bàn, nhận diện các điểm xung yếu, chuẩn bị phương tiện đến phân công lực lượng, xây dựng phương án xử lý từng tình huống”, Thiếu tướng Nguyễn Hữu Hợp, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Công an thành phố nhấn mạnh.

Tại Hội nghị đánh giá, triển khai công tác phòng thủ dân sự trong mùa mưa, bão năm 2026 tổ chức ngày 10/9, lãnh đạo Công an thành phố xác định rõ yêu cầu chủ động phòng ngừa, ứng phó từ sớm, từ xa; kiện toàn Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự, PCCC và CNCH; rà soát, bổ sung phương án, chuẩn bị lực lượng, phương tiện theo phương châm “4 tại chỗ”. Tư tưởng ấy nhanh chóng được cụ thể hóa khi mưa lớn xuất hiện.

Ngay từ chiều 11 và trong ngày 12/9, Công an các đơn vị, địa phương phối hợp chính quyền cơ sở triển khai phương án ứng phó mưa lũ, sạt lở. Các tổ công tác được tăng cường đến những khu dân cư có nguy cơ ngập sâu, sạt lở, chia cắt; phối hợp với quân đội, biên phòng, lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở và ban nhân dân các thôn, tổ dân phố để cập nhật tình hình, đánh giá nguy cơ và tham mưu phương án sơ tán khi cần thiết.

Tại xã Đắc Pring, Công an xã phối hợp lực lượng chức năng rà soát từng khu vực có nguy cơ sạt lở, đến từng hộ dân để tuyên truyền, hướng dẫn cách phòng tránh. Qua rà soát, địa phương xác định 82 hộ với hơn 350 nhân khẩu đang sinh sống tại những khu vực có nguy cơ sạt lở đất; danh sách các hộ được lập để chủ động theo dõi, xây dựng phương án sơ tán khi cần thiết.

Ở xã A Vương, lực lượng Công an rà soát các điểm xung yếu, giăng dây cảnh báo tại khu vực ngập sâu, nước chảy xiết hoặc có nguy cơ sạt lở; đồng thời vận động người dân gia cố nhà cửa, bảo vệ tài sản và chuẩn bị nhu yếu phẩm thiết yếu.

Đó là những công việc có thể diễn ra âm thầm trước khi một trận mưa thực sự trở thành tình huống nguy hiểm. Nhưng chính sự chuẩn bị ấy tạo nên “khoảng đệm” để lực lượng Công an không bị bất ngờ khi thiên tai xảy ra.

Bám dân trong mưa

Trong 24 giờ tính đến sáng 13/9, Đà Nẵng có mưa to đến rất to, lượng mưa phổ biến 50-150mm; khu vực đồng bằng ven biển và vùng núi phía Tây Nam phổ biến 150-300mm, có nơi cao hơn. Riêng tại Câu Lâu, lượng mưa ghi nhận tới 362,6mm. Mưa lớn gây sạt lở tại một số tuyến đường, khu dân cư miền núi và ngập cục bộ ở nhiều nơi. Trong điều kiện đó, “gần dân, sát dân” không còn là khẩu hiệu mà trở thành yêu cầu trực tiếp đối với từng cán bộ, chiến sĩ ở cơ sở.

Tại xã Sông Vàng, Công an xã tập trung rà soát các khu vực ven sông, suối, taluy, đồi núi và những tuyến đường thường bị ảnh hưởng bởi mưa lũ. Cán bộ được phân công bám sát địa bàn, theo dõi các dấu hiệu bất thường như đất đá nứt, sụt lún, cây nghiêng, nước suối dâng cao hoặc đổi màu để kịp thời cảnh báo, phân luồng, kiểm soát khu vực nguy hiểm và tổ chức sơ tán khi cần thiết.

Tại xã Sông Kôn, lực lượng Công an phối hợp Ban Chỉ huy Quân sự xã, lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở và ban nhân dân các thôn đến từng hộ dân tại khu vực nguy cơ sạt lở, lũ quét để tuyên truyền, hướng dẫn phòng tránh. Các điểm xung yếu được tăng cường tuần tra, cắm biển cảnh báo tạm thời; chế độ trực ban, trực chiến 24/24 giờ được duy trì. Áo phao, dây cứu sinh, đèn pin, loa cầm tay, cưa máy và các phương tiện cơ động được kiểm tra, chuẩn bị sẵn sàng.

Cũng trong những ngày này, lực lượng Cảnh sát giao thông tổ chức chốt chặn tại các khu vực ngập sâu, tuyên truyền, cảnh báo người dân không đi qua ngầm, tràn, cầu, cống, tuyến đường đang ngập sâu hoặc có nước chảy xiết; đồng thời kiểm soát những nơi có nguy cơ lũ quét, sạt lở, đất đá từ taluy rơi xuống đường.

Ở đô thị, nhiệm vụ cũng không kém phần cấp thiết. Sáng 19/9, phường Hải Châu tổ chức ra quân khơi thông cửa thu nước, vệ sinh môi trường nhằm chủ động phòng, chống thiên tai, ngập úng trong mùa mưa bão; các lực lượng đồng loạt xử lý, làm sạch cửa thu nước trên các tuyến đường.

Từ miền núi đến đô thị, từ điểm có nguy cơ sạt lở đến những tuyến đường ngập nước, lực lượng Công an cùng các lực lượng tại chỗ duy trì trạng thái sẵn sàng, vừa bảo đảm ANTT, ATGT, vừa hỗ trợ người dân phòng tránh, hạn chế thấp nhất thiệt hại.

Theo báo cáo của Công an thành phố tại hội nghị giao ban ngày 14/9, trong 2 tuần trước đó, lực lượng Công an đã huy động 2.462 lượt cán bộ, chiến sĩ và 1.911 lượt lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở tham gia ứng trực, điều tiết giao thông tại các khu vực ngập lụt, điểm sạt lở; phối hợp sơ tán an toàn 35 hộ với 106 nhân khẩu khỏi khu vực có nguy cơ sạt lở, ngập úng nguy hiểm.

Ở xã Tây Giang, 22 hộ dân tại các thôn R'bhượp và Chavil được di dời về nhà văn hóa thôn. Tại xã Đông Giang, 14 hộ ở các thôn Prao và A Rooi được đưa đến nhà người thân, trạm y tế và những điểm an toàn. Tại xã Trà Giáp, một hộ gia đình gồm 4 nhân khẩu được di dời sau khi khu vực phía sau nhà xuất hiện sạt lở. Ở khu vực đô thị, phường Ngũ Hành Sơn sơ tán 3 hộ với 9 nhân khẩu tại khu vực Đông Hải 1 do ngập cục bộ; phường Hòa Khánh sơ tán 6 người dân tại khu vực đường Mẹ Suốt về Ban Chỉ huy Quân sự phường.

Những con số ấy cho thấy một nguyên tắc quan trọng trong ứng phó thiên tai: di dời người dân trước khi nguy hiểm trở thành sự cố luôn là phương án an toàn nhất.

Không chỉ sơ tán, lực lượng tại cơ sở còn trực tiếp xử lý những tình huống phát sinh trên đường. Tại xã Thu Bồn, lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở thôn Châu Phong đã kịp thời hỗ trợ một ô tô suýt bị nước cuốn trôi khi đi qua đoạn đường bê tông ngập sâu, đưa phương tiện đến vị trí an toàn. Vụ việc không gây thiệt hại về người nhờ được ứng cứu kịp thời.

Ở tuyến đầu cứu nạn, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH luôn duy trì lực lượng, phương tiện thường trực 24/7. Chiều 15/9, đơn vị tổ chức thực tập thực binh tại khu vực Hồ Quốc Thành, phường Hòa Xuân, với tình huống giả định mưa trên 300mm, nhiều khu vực ngập sâu, hồ đập thủy lợi xả tràn, khoảng 10 người dân khu vực hạ lưu bị cô lập. Cán bộ, chiến sĩ thực hành các kỹ năng tiếp cận, cứu người bằng xuồng composite, đu dây vượt địa hình và phối hợp nhiều phương tiện cứu nạn.

Phòng ngừa để giảm thiểu mất mát

Mưa lớn là quy luật của tự nhiên, nhưng thiệt hại do mưa lũ có thể được hạn chế bằng sự chuẩn bị nghiêm túc và phản ứng kịp thời. Từ A Vương, Đắc Pring, Sông Vàng, Sông Kôn đến Tây Giang, Đông Giang, Trà Giáp; từ những khu dân cư miền núi đến các tuyến đường đô thị, hình ảnh lực lượng Công an bám địa bàn trong những ngày mưa lớn cho thấy rõ cách thức triển khai phương châm “4 tại chỗ”: lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, chỉ huy tại chỗ và hậu cần tại chỗ.

Ở đó, mỗi cán bộ, chiến sĩ không chỉ là người xử lý sự cố khi xảy ra mà còn là người phát hiện nguy cơ, cảnh báo người dân, tham mưu sơ tán, bảo vệ hiện trường, phân luồng giao thông và trực tiếp hỗ trợ Nhân dân khi cần thiết.

Đó cũng là lý do công tác phòng thủ dân sự được Công an thành phố xác định phải thực hiện thường xuyên, liên tục, không được chủ quan, lơ là trước những diễn biến bất thường của thời tiết. Trong những đợt mưa lớn vừa qua, lực lượng Công an thành phố đã duy trì trạng thái sẵn sàng cao, góp phần bảo đảm ANTT, ATGT, bảo vệ tính mạng và tài sản của Nhân dân.

Một trận mưa có thể chỉ kéo dài vài giờ, nhưng công tác chuẩn bị cho nó phải bắt đầu từ trước đó rất lâu. Một điểm sạt lở được phát hiện sớm, một hộ dân được di dời kịp thời, một tuyến đường nguy hiểm được chốt chặn đúng lúc hay một người dân được đưa ra khỏi dòng nước đều có thể ngăn một sự cố trở thành mất mát. “Phòng từ trước mưa. Bám dân trong mưa. Cứu dân khi có sự cố” - Ba lớp công việc ấy nối tiếp nhau, tạo thành thế chủ động của lực lượng Công an thành phố trước thiên tai. Và trong mỗi lớp công việc, mục tiêu cuối cùng vẫn là một điều giản dị: để khi mưa lớn đi qua, người dân vẫn an toàn trở về nhà.