Công bố Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự, có hiệu lực từ 01/7/2025

Đồng chủ trì Họp báo có các đồng chí: Trung tướng Thái Đại Ngọc, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam; Phạm Thanh Hà, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước.

Tại Họp báo, đồng chí Phạm Thanh Hà đã công bố lệnh của Chủ tịch nước về công bố 15 luật, 01 pháp lệnh vừa được Quốc hội thông qua. Trong đó, có Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự do Bộ Công an chủ trì soạn thảo.

Phát biểu tại Họp báo, Thứ trưởng Lê Quốc Hùng đã giới thiệu những nội dung cơ bản của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự. Theo đó, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự gồm 4 điều, trong đó Điều 1 sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự (sửa đổi, bổ sung 39 điều luật); Điều 2 sửa đổi bổ sung một số điều của các luật có liên quan (Luật Thi hành án hình sự, Luật Đặc xá; Luật Phòng, chống mua bán người và Luật CAND); Điều 3 quy định về hiệu lực thi hành và Điều 4 quy định về điều khoản chuyển tiếp.

Thứ trưởng Lê Quốc Hùng giới thiệu các nội dung cơ bản của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự.

Luật đã bổ sung Tội sử dụng trái phép chất ma túy tại Điều 256a.

Luật đã bỏ hình phạt tử hình tại 8 tội danh gồm: Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân (Điều 109); Tội gián điệp (Điều 110); Tội phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Điều 114); Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh (Điều 194); Tội vận chuyển trái phép chất ma tuý (Điều 250); Tội tham ô tài sản (Điều 353); Tội nhận hối lộ (Điều 354); Tội phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược (Điều 421).

Riêng đối với Tội tham ô tài sản và Tội nhận hối lộ, sau khi bỏ hình phạt tử hình, nhằm bảo đảm thu hồi tài sản do phạm tội mà có, đồng thời khuyến khích người phạm tội tích cực khai báo trong quá trình giải quyết vụ án, Luật đã sửa đổi, bổ sung quy định tại khoản 1 Điều 63 theo hướng: “Người bị kết án tù chung thân về tội tham ô tài sản, tội nhận hối lộ chỉ có thể được xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt khi đã chủ động nộp lại ít nhất 3/4 tài sản tham ô, nhận hối lộ và đã hợp tác tích cực với cơ quan chức năng trong việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm hoặc lập công lớn”.

Bên cạnh đó, Luật nâng gấp 2 lần hình phạt tiền đối với 24 tội danh, tập trung vào nhóm tội về hàng giả, môi trường, an toàn thực phẩm, tham nhũng.

Ngoài ra, Luật còn tăng mức phạt tù tại 8 điều luật trong Bộ luật Hình sự hiện hành, tập trung vào các nhóm tội về môi trường, ma túy, an toàn thực phẩm. Đồng thời, hạ mức thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường tại Điều 235 (Tội gây ô nhiễm môi trường).

Bên cạnh đó, tại Điều 40 của Bộ luật Hình sự, Luật đã bổ sung quy định về không thi hành án tử hình đối với người mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối. Tại điều 49 của Bộ luật Hình sự, Luật đã thay cụm từ “cơ sở điều trị chuyên khoa” bằng cụm từ “cơ sở khám bệnh, chữa bệnh”, để đảm bảo sự linh hoạt trong bố trí cơ sở khám, chữa bệnh cho người bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh, đồng thời đảm bảo phù hợp với quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh; đồng thời Luật cũng đã bổ sung quy định về “Sau khi có kết luận khỏi bệnh hoặc có kết luận đủ khả năng nhận thức, đủ khả năng điều khiển hành vi, người đó có thể chịu trách nhiệm hình sự” để phù hợp với khả năng kết luận của các cơ sở y tế hiện nay.

Luật cũng đã bổ sung các chất ma túy Ketamine và Fentanyl trong cấu thành 5 tội phạm về ma túy để phù hợp với tính chất nguy hiểm của các loại ma túy này, phù hợp với quy định hiện hành của pháp luật về danh mục các chất ma túy mà Chính phủ quản lý; bổ sung thêm 1 khoản để tách khung hình phạt chung thân hoặc tử hình tại Điều 28 (Tội sản xuất trái phép chất ma túy) và Điều 251 (Tội mua bán trái phép chất ma túy) để nâng mức định lượng để định khung hình phạt tử hình, qua đó giảm thiểu việc áp dụng hình phạt tử hình trên thực tế.

Đối với các luật có liên quan, các nội dung sửa đổi, bổ sung chủ yếu nhằm bảo đảm phù hợp, thống nhất với cơ cấu, tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, được quy định tại các văn bản pháp luật khác.