Đấu tranh với tội phạm lợi dụng hoạt động báo chí vi phạm pháp luật

Nhận thấy hành vi của nhóm phóng viên có dấu hiệu lợi dụng hoạt động của báo chí để thực hiện hành vi cưỡng đoạt tài sản, quy mô lớn, hoạt động có tổ chức với tính chất chuyên nghiệp, thủ đoạn tinh vi, Giám đốc Công an tỉnh Thái Bình đã ra Quyết định thành lập Chuyên án giao cho Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Thái Bình chủ trì phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, các Cục nghiệp vụ Bộ Công an đấu tranh với tổ chức tội phạm này.

Quá trình đấu tranh xác định đây là một vụ án rất phức tạp, phương thức, thủ đoạn hoạt động tinh vi, có tổ chức, các đối tượng đều là những người am hiểu pháp luật, hoạt động "trá hình" dưới danh nghĩa cơ quan báo chí làm từ thiện; có nhiều bị hại (nhất là các doanh nghiệp); phạm vi hoạt động rộng, liên quan đến nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước. Ban chuyên án thành lập các tổ công tác đi các tỉnh, thành phố để xác minh về đối tượng là những mắt xích quan trọng trong nhóm.

Phòng Cảnh sát hình sự họp án, chỉ đạo công tác đấu tranh phá án.

Tạp chí điện tử Môi trường và Đô thị Việt Nam là cơ quan ngôn luận của Hiệp hội Môi trường đô thị và Khu công nghiệp Việt Nam, do ông Đồng Xuân Thụ làm Tổng Biên tập, có trụ sở toà soạn tại Tầng 17, khu Văn phòng Toà nhà C1 Thành Công, quận Ba Đình, TP Hà Nội. Năm 2017, Đồng Xuân Thụ chỉ đạo phát động Chương trình Cây chổi vàng (dưới danh nghĩa do Tạp chí phát động) với mục đích tôn vinh, trao quà cho những công nhân vệ sinh môi trường toàn quốc. Đến nay, Tạp chí đã 04 lần tổ chức Chương trình này vào các năm 2018, 2020, 2022, 2024.

Trong quá trình hoạt động của Tạp chí, dưới sự chỉ đạo, điều hành của Đồng Xuân Thụ, một số nhà báo, phóng viên, cộng tác viên của Tạp chí đã lợi dụng danh nghĩa hoạt động báo chí, tích cực thu thập, ghi nhận thông tin, hình ảnh về các dấu hiệu sai phạm trong lĩnh vực xây dựng, trật tự đô thị, môi trường... của tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Bình và một số tỉnh, thành phố để viết bài, đăng tải lên trang điện tử của Tạp chí moitruongvadothi.vn nhằm hạ uy tín, gây sức ép. Khi các bị hại đến liên hệ, đề nghị gỡ bài, ẩn bài hoặc không tiếp tục đưa tin, các phóng viên, cộng tác viên đã yêu cầu bị hại phải đưa tiền dưới hình thức ủng hộ chương trình Cây chổi vàng. Sau khi thu được tiền, Thụ và các bị can đã chiếm đoạt, sử dụng một phần vào việc tổ chức Chương trình Cây chổi vàng, số còn lại chia nhau sử dụng cá nhân.

Ngày 23/9/2024, Công an tỉnh Thái Bình đã phối hợp với các đơn vị, Cục nghiệp vụ tổ chức phá án. Ra Lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp, Lệnh khám xét khẩn cấp nơi ở, nơi làm việc, phương tiện đối với các đối tượng gồm: Đồng Xuân Thụ (sinh năm 1972, trú tại quận Đống Đa, TP Hà Nội, Tổng biên tập Tạp chí Môi trường và đô thị Việt Nam); Bùi Văn Toàn (sinh năm 1980, trú tại quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội, Trưởng Ban kinh tế, môi trường); Cao Thị Thu Hường (sinh năm 1989, trú tại huyện Thanh Trì, TP Hà Nội; Kế toán); Nguyễn Ngọc Tuyên (sinh năm 1989, ở xã Vũ Chính, TP Thái Bình); Nguyễn Tất Triển (sinh năm 1978, trú tại phường Trần Lãm, TP Thái Bình) và Nguyễn Ngọc Viễn đều là phóng viên. Đồng thời, triệu tập 15 đối tượng có liên quan để ghi lời khai, thu thập tài liệu về hành vi có dấu hiệu phạm tội Cưỡng đoạt tài sản.

Ngày 25/9/2024, Công an tỉnh Thái Bình ra quyết định khởi tố vụ án hình sự Cưỡng đoạt tài sản qui định tại khoản 3, điều 170 Bộ luật hình sự và tiếp tục ra lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp, Lệnh khám xét khẩn cấp nơi ở, nơi làm việc đối với Nguyễn Thị Ánh Hồng (sinh năm 1977, trú tại quận Hoàng Mai, TP Hà Nội, Phó Tổng Biên tập); Đặng Văn Phục (sinh năm 1986, trú tại huyện Thanh Oai, TP Hà Nội) và Vũ Đức Lân (sinh năm 1981, trú tại quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội) cùng là phóng viên để điều tra.

Quá trình điều tra cho thấy, từ năm 2018 - 2024, có gần 3.200 Hợp đồng được ký giữa các tổ chức, cá nhân với Tạp chí có tổng giá trị hơn là 80 tỷ đồng bao gồm các loại hợp đồng như: Hợp đồng Quảng cáo, Hợp đồng ủng hộ Chương trình Cây chổi vàng, Hợp đồng ủng hộ Cuộc thi vẽ tranh “Thiếu nhi về môi trường tương tai”, Hợp đồng tổ chức sự kiện. Trong đó, có trên 450 trường hợp ký hợp đồng tài trợ chương trình “Cây chổi vàng”, nội dung ủng hộ, tài trợ cho Tạp chí điện tử Môi trường và Đô thị Việt Nam với các mức tiền từ 1.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng; thông tin cá nhân, cơ quan, tổ chức có địa chỉ tại 40 tỉnh, thành phố trên cả nước. Kết quả phân tích dòng tiền bước đầu cho thấy, sau khi thu được tiền từ các hợp đồng hoặc thỏa thuận nêu trên, ngoài việc chi cho hoạt động của Chương trình Cây chối vàng, chia phần trăm 50-50 cho phóng viên, Đồng Xuân Thụ còn có dấu hiệu sử dụng vào việc đầu tư chứng khoán, bất động sản, sử dụng cá nhân khác. Cơ quan điều tra tiếp tục khai thác dữ liệu điện tử, tổng hợp phân tích, đối chiếu số liệu làm rõ việc sử dụng tiền, đấu tranh với bị can, thu thập tài liệu, chứng cứ để phục vụ điều tra mở rộng.

Nghiên cứu tài liệu, khoanh vùng, đấu tranh với các đối tượng trong vụ án.

Ngoài thủ đoạn nêu trên, quá trình điều tra xác định các đối tượng là lãnh đạo Tạp chí còn có thủ đoạn “tráo bài viết” để đối phó với cơ quan quản lý, kiểm soát báo chí; một số phóng viên có dấu hiệu “biển thủ”, “ăn bớt” số tiền thu được của các bị hại để nộp về Tạp chí số tiền ít hơn thực tế để chiếm đoạt cá nhân. Có dấu hiệu móc nối, liên kết, trao đổi thông tin giữa phóng viên Tạp chí với phóng viên của các báo khác để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản, có dấu hiệu phạm nhiều tội như: Rửa tiền, Tham ô tài sản, Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Cưỡng đoạt tài sản. Khám xét khẩn cấp nơi ở của các đối tượng và trụ sở Tạp chí điện tử Môi trường và Đô thị Việt Nam, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thái Bình còn thu giữ, tạm giữ tiền mặt, sổ tiết kiệm, giấy chứng nhận trái phiếu, hợp đồng mua bán căn hộ, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với tổng trị giá hơn 16 tỷ đồng.

Ngày 01/10/2024, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thái Bình ra Quyết định khởi tố bị can, Lệnh tạm giam đối với Đồng Xuân Thụ và 07 đối tượng về tội “Cưỡng đoạt tài sản” quy định tại Điều 170 Bộ luật Hình sự.

Đây chiến công đặc biệt xuất sắc của Công an tỉnh Thái Bình, thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thông nghiệp vụ, với tinh thần kiên quyết tấn công trấn áp tội phạm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. "Làm một vụ để cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực", góp phần làm trong sạch môi trường đầu tư kinh doanh, hoạt động bình thường của các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân; bảo vệ, củng cố uy tín của cơ quan báo chí, nhất là những người làm báo chân chính.