Dựng “lá chắn xanh” từ cơ sở: Chặn ma túy từ gốc

Tại phường Điện Biên Phủ, mô hình “Vành đai xanh không ma túy” được triển khai đang cho thấy cách tiếp cận mới của lực lượng Công an. Lấy người dân làm trung tâm, lấy địa bàn dân cư làm pháo đài, từng bước thu hẹp môi trường tồn tại của tội phạm và tệ nạn ma túy. Không đợi tội phạm xuất hiện mới đấu tranh, không để người nghiện phát sinh rồi mới xử lý, lực lượng Công an đã chủ động xây dựng các “vành đai” phòng ngừa ngay trong từng tổ dân phố, từng khu dân cư.

Tạo “lá chắn” từ những tổ dân phố

Được triển khai từ ngày 01/4/2026 tại các tổ dân phố 2, 3 và 6, phường Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên (trước đây thuộc phường Thanh Bình, thành phố Điện Biên Phủ), mô hình đã hình thành một cụm liên kết phòng, chống ma túy với sự tham gia của cấp ủy, chính quyền, lực lượng Công an, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở và Nhân dân.

Ngay sau khi ra mắt, Ban Chỉ đạo mô hình đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về tác hại của ma túy và trách nhiệm tham gia phòng, chống ma túy tại cộng đồng. Đến nay, lực lượng chức năng đã tổ chức 12 buổi tuyên truyền tại các tổ dân phố, khu dân cư với khoảng gàn 2.000 lượt người tham gia. Nội dung tuyên truyền tập trung vào phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm ma túy; kỹ năng nhận biết, tố giác các hành vi vi phạm pháp luật; trách nhiệm của mỗi công dân trong xây dựng địa bàn không ma túy.

Một trong những kết quả nổi bật là 100% hộ dân trên địa bàn các tổ dân phố 2, 3 và 6 đã ký cam kết thực hiện “3 không”: không thử, không tàng trữ, không bao che ma túy. Đây không chỉ là con số thể hiện sự đồng thuận cao của Nhân dân mà còn phản ánh sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, từ tư tưởng trông chờ lực lượng chức năng sang chủ động tham gia giữ gìn an ninh, trật tự ngay tại nơi cư trú.

Khác với cách tuyên truyền truyền thống, mô hình còn xây dựng và duy trì hiệu quả 01 nhóm Zalo kết nối các thành viên Ban Chỉ đạo, lực lượng Công an, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở và người dân. Thông qua nền tảng này, các thông tin tuyên truyền về phòng, chống ma túy được truyền tải nhanh chóng, đồng thời giúp lực lượng chức năng nắm chắc tình hình địa bàn, quản lý các đối tượng thuộc diện quản lý, theo dõi di biến động của các đối tượng có nguy cơ cao, kịp thời phát hiện những trường hợp có biểu hiện nghi vấn liên quan đến sử dụng hoặc mua bán trái phép chất ma túy.

Bà Vũ Thị Phượng, Tổ trưởng tổ dân phố 3 cho biết: "Người dân bây giờ không còn coi phòng, chống ma túy là việc riêng của Công an. Bà con chủ động quản lý con em, kịp thời phản ánh những biểu hiện nghi vấn, góp phần giữ gìn an ninh, trật tự ngay từ khu dân cư".

Quản lý người nghiện bằng trách nhiệm cộng đồng

Nếu trước đây, việc quản lý người nghiện chủ yếu dựa vào lực lượng chức năng thì nay đã có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Theo Ban Chỉ đạo mô hình, cụm liên kết đang quản lý 10 trường hợp nghiện ma túy điều trị bằng Methadone. Mỗi trường hợp đều được phân công thành viên theo dõi, gặp gỡ, động viên ít nhất một lần mỗi tháng nhằm nắm bắt diễn biến tư tưởng, kịp thời hỗ trợ, ngăn ngừa nguy cơ tái nghiện.

Trung tá Dương Trọng Hùng, Phó Trưởng Công an phường Điện Biên Phủ nhận định: "Điểm mới của mô hình là kết hợp nhiều hình thức tuyên truyền linh hoạt; phát huy vai trò của tổ liên gia, lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở, đoàn thanh niên, hội phụ nữ; xây dựng các điểm xanh an toàn, tuyến phố tự quản không ma túy để tạo sự lan tỏa trong cộng đồng."

Từ chỗ là đối tượng quản lý, người nghiện và người sau cai nghiện từng bước được hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng; qua đó giảm nguy cơ tái nghiện, hạn chế phát sinh tội phạm từ gốc.

Phát huy tinh thần “Ba nhất” trên mặt trận phòng, chống ma túy

Mô hình “Vành đai xanh không ma túy” không chỉ là một giải pháp giữ gìn an ninh, trật tự ở cơ sở mà còn phản ánh sự chuyển biến trong tư duy phòng, chống ma túy của lực lượng Công an Điện Biên: từ bị động xử lý sang chủ động phòng ngừa; từ tập trung đấu tranh với tội phạm sang huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và Nhân dân cùng tham gia bảo vệ địa bàn. Đó cũng chính là biểu hiện sinh động của tinh thần “3 nhất” trong phong trào thi đua của lực lượng Công an nhân dân: chủ động nhất trong nắm tình hình, quản lý địa bàn; quyết liệt nhất trong triển khai các giải pháp phòng ngừa, đấu tranh; hiệu quả nhất trong phát huy sức mạnh của thế trận an ninh nhân dân.

Cuộc chiến chống ma túy vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức, nhất là tại địa bàn trọng điểm như Điện Biên. Nhưng khi mỗi tổ dân phố trở thành một “vành đai xanh”, mỗi người dân là một “tai mắt” của lực lượng chức năng, thì những khoảng trống về quản lý sẽ từng bước được thu hẹp, môi trường hoạt động của tội phạm ma túy sẽ bị đẩy lùi. Từ những việc làm cụ thể ở cơ sở hôm nay, một thế trận phòng, chống ma túy bền vững đang được hình thành, góp phần xây dựng những khu dân cư bình yên, an toàn và không ma túy, vì cuộc sống hạnh phúc của Nhân dân./.