Giữ vững an ninh từ sớm, từ xa, từ cơ sở

Yêu cầu từ thực tiễn địa bàn

Tháng 7/2025, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Thanh Hóa hiện có 166 xã, phường, là một trong những địa phương có số lượng đơn vị hành chính cấp xã nhiều nhất cả nước. Địa bàn trải dài từ vùng núi cao, biên giới, đồng bằng, ven biển đến các khu đô thị, khu kinh tế, khu công nghiệp; có đường biên giới dài 213,6km tiếp giáp với tỉnh Hủa Phăn (nước CHDCND Lào), có tuyến biển dài 102km, cảng biển nước sâu Nghi Sơn, Cảng hàng không Thọ Xuân, các khu du lịch, khu kinh tế trọng điểm... Mỗi địa bàn đều tiềm ẩn những yếu tố tác động trực tiếp đến công tác bảo đảm an ninh quốc gia trên mọi lĩnh vực.

Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu không chỉ xử lý tốt các vụ việc khi phát sinh mà quan trọng hơn là phải chủ động nhận diện, dự báo, phòng ngừa từ sớm, từ xa. Quán triệt phương châm "An ninh chủ động", Đảng ủy, lãnh đạo Công an tỉnh Thanh Hóa đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các Phòng nghiệp vụ an ninh và lực lượng an ninh Công an các xã, phường triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc ngay từ cơ sở.

Trong đó, lực lượng Công an cấp xã nói chung, an ninh cấp xã nói riêng được xác định là lực lượng trực tiếp bám dân, bám địa bàn, nắm chắc tình hình và giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh. Vì thế các chiến sĩ an ninh không chỉ thực hiện công tác nghiệp vụ đơn thuần, mà còn trực tiếp đến từng thôn, bản, khu phố; gặp gỡ già làng, trưởng bản, chức sắc, chức việc tôn giáo, người có uy tín trong cộng đồng để lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân, từ đó kịp thời tham mưu cấp ủy, chính quyền giải quyết những vấn đề mới phát sinh. Chính sự gần dân, hiểu dân ấy đã tạo nên thế trận an ninh nhân dân vững chắc, nền tảng quan trọng để bảo vệ an ninh quốc gia trong tình hình mới.

Thực tế cho thấy, nhiều vụ việc liên quan đến an ninh quốc gia không bắt đầu bằng những diễn biến lớn mà chỉ từ những biểu hiện rất nhỏ... Nếu không được phát hiện và giải quyết kịp thời có thể bị các đối tượng xấu lợi dụng để kích động. Vì vậy, lực lượng an ninh tại các xã, phường luôn xác định phương châm "biết từ sớm, nắm từ xa, xử lý ngay tại cơ sở" là yêu cầu xuyên suốt trong mọi mặt công tác.

Những bước chân thầm lặng

Ở Thanh Hóa, mỗi địa bàn có những đặc thù riêng, đòi hỏi cách làm khác nhau. Nếu ở xã miền núi dân tộc như Mường Lát, nhiệm vụ trọng tâm là giữ vững bình yên nơi tuyến đầu biên giới, phòng ngừa xuất nhập cảnh trái phép, ngăn chặn hoạt động truyền đạo trái pháp luật thì tại những phường như Tĩnh Gia, Nga Sơn, Hậu Lộc, Sầm Sơn ... công tác bảo đảm an ninh lại gắn với vùng giáo, vùng biển, khu du lịch và các hoạt động kinh tế biển. Dù khác nhau về điều kiện tự nhiên và đặc điểm dân cư, nhưng điểm chung ở cả hai địa bàn là hình ảnh những cán bộ an ninh luôn sát dân, bám cơ sở, chủ động phòng ngừa và giải quyết mọi vấn đề ngay từ khi mới manh nha.

Tại xã vùng cao Mường Lát, địa hình chia cắt, nhiều khu phố, thôn, bản cách trung tâm xã hàng chục ki-lô-mét đường đèo dốc cheo leo, hiểm trở, sông suối chia cắt. Với cán bộ làm công tác an ninh, đó là những cung đường đã quá quen thuộc. Thay vì chờ người dân đến phản ánh, các anh chủ động tìm đến từng bản, từng hộ gia đình, gặp già làng, trưởng bản, người có uy tín để nắm tình hình. Có những câu chuyện chỉ diễn ra bên bếp lửa, có khi chỉ là vài chén trà trong căn nhà sàn, hay trên nương rẫy... nhưng từ đó, nhiều thông tin quan trọng về an ninh đã được phát hiện, giúp lực lượng Công an chủ động phòng ngừa từ sớm.

Xác định công tác bảo đảm an ninh, trật tự là sự nghiệp của toàn dân, từ đầu năm 2026 đến nay, Công an xã Mường Lát đã chủ động tham mưu Đảng ủy, UBND xã ban hành 1 nghị quyết, 12 công văn, 15 kế hoạch và 5 phương án về bảo đảm an ninh, trật tự; đồng thời huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị tham gia phong trào "Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc".

Lực lượng Công an cũng tham mưu kiện toàn 5 tổ bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở với 28 thành viên, phát huy hiệu quả vai trò của lực lượng này trong công tác bảo vệ an ninh, trật tự; duy trì nhiều mô hình tự quản như "Dòng họ tự quản về an ninh, trật tự", "Nhà trường an toàn", "Xã không ma túy", "Dân vận khéo", "Chung tay giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng"...

Hiện nay, tuy số lượng cán bộ, chiến sĩ làm công tác an ninh công an xã Mường Lát còn mỏng, nhưng phần lớn đều là cán bộ được đào tạo bài bản, nhiều đồng chí là người dân tộc thiểu số, thông thạo tiếng địa phương, am hiểu phong tục, tập quán địa bàn nên có nhiều lợi thế để làm tốt công tác tuyên truyền, vận động quần chúng và giải quyết các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở.

Thiếu tá Nguyễn Văn Mạnh, Trưởng Công an xã Mường Lát chia sẻ: "Đối với địa bàn biên giới, điều quan trọng nhất không chỉ là nắm chắc tình hình mà còn phải xây dựng được niềm tin trong Nhân dân. Khi người dân coi Công an là chỗ dựa, họ sẽ chủ động cung cấp thông tin, cùng tham gia giữ gìn an ninh, trật tự. Đó chính là cơ sở để chúng tôi thực hiện hiệu quả phương châm giữ vững an ninh từ sớm, từ xa, từ cơ sở".

Sự kiên trì ấy đã mang lại hiệu quả rõ nét. Chỉ tính từ đầu năm 2026 đến nay, Công an xã đã phối hợp kiểm soát chặt chẽ trên 6.000 lượt người xuất, nhập cảnh qua cửa khẩu Tén Tằn; xử lý 3 trường hợp người nước ngoài và 1 công dân Việt Nam vi phạm quy định về xuất nhập cảnh; hướng dẫn cấp phép cho 13 lượt người nước ngoài vào địa bàn đúng pháp luật; quản lý chặt chẽ 114 lượt công dân đi lao động, học tập ở nước ngoài... ;đặc biệt, trên địa bàn không để phát sinh trường hợp công dân xuất cảnh trái phép đi lao động, không để các đối tượng lợi dụng các vấn đề dân tộc, tôn giáo để gây phức tạp về an ninh, trật tự.

Khác với miền biên giới như Mường Lát, phường Tĩnh Gia có trên 58.000 nhân khẩu, gần 10.000 giáo dân sinh hoạt tại Giáo xứ Ba Làng với 4 giáo họ. Địa bàn có 9,5km bờ biển, Khu du lịch biển Hải Hòa mỗi năm đón hàng vạn lượt du khách. Điều đó đồng nghĩa với áp lực rất lớn trong công tác quản lý cư trú, bảo đảm an ninh tôn giáo, an ninh du lịch, an ninh nông thôn và an ninh tuyến biển…

Bởi vậy, cán bộ an ninh Công an phường không chỉ có mặt khi xảy ra vụ việc, mà chủ động đến từng khu dân cư, gặp gỡ các chức sắc, chức việc tôn giáo, tranh thủ người có uy tín để tuyên truyền pháp luật, vận động giáo dân chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đồng thời trực tiếp xuống các bến cá, lên từng tàu, thuyền tuyên truyền chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU), vận động ngư dân chấp hành quy định trong quá trình vươn khơi bám biển.

Nhờ chủ động nắm chắc tình hình từ cơ sở, lực lượng an ninh đã chủ động tham mưu, phối hợp triển khai đồng bộ, có hiệu quả các phương án, kế hoạch bảo vệ tuyệt đối an ninh, an toàn các sự kiện chính trị, kinh tế, văn hóa quan trọng diễn ra trên địa bàn. Song song với đó, lực lượng Công an còn phối hợp xác minh, làm rõ 11 tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình, góp phần thực hiện hiệu quả các giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp, bảo vệ vững chắc an ninh trên tuyến biển.

Trung tá Lê Văn Thanh, Phó Trưởng Công an phường Tĩnh Gia cho biết: chúng tôi xác định muốn giữ vững an ninh thì phải bám chắc địa bàn, gần dân, lắng nghe dân và tranh thủ vai trò của các chức sắc tôn giáo, người có uy tín cũng như bà con ngư dân. Khi mỗi người dân đều đồng lòng ủng hộ thì mọi vấn đề đều có thể được phát hiện từ sớm, xử lý ngay từ cơ sở."

Khẳng định vững chắc thế trận lòng dân

Sau khi thực hiện chủ trương xây dựng Công an cấp xã chính quy và sắp xếp đơn vị hành chính, lực lượng an ninh Công an các xã, phường đã từng bước khẳng định vai trò là lực lượng nòng cốt trên mặt trận bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội ngay từ địa bàn.

Nếu trước đây, nhiều nhiệm vụ an ninh chủ yếu do Công an cấp huyện thực hiện, thì nay cán bộ an ninh cấp xã đã chủ động nắm chắc tình hình từ cơ sở, kịp thời tham mưu cấp ủy, chính quyền giải quyết các vụ việc ngay từ khi mới phát sinh. Từ công tác bảo vệ chính trị nội bộ, an ninh kinh tế, an ninh tôn giáo, an ninh nông thôn, an ninh mạng đến quản lý xuất nhập cảnh, bảo vệ bí mật nhà nước..., ở lĩnh vực nào cũng có vai trò của lực lượng an ninh các xã, phường.

Điều đáng quý là những nhiệm vụ ấy phần lớn diễn ra trong lặng thầm. Không phải vụ việc nào cũng trở thành chuyên án lớn, không phải thành tích nào cũng được nhắc đến bằng những con số ấn tượng. Có những mâu thuẫn được hóa giải ngay tại thôn, bản; có những đối tượng được cảm hóa trước khi vi phạm pháp luật; có những thông tin được người dân cung cấp từ rất sớm để lực lượng Công an chủ động ngăn chặn nguy cơ. Thành công lớn nhất của công tác an ninh nhiều khi chính là không để xảy ra vụ việc, không để hình thành "điểm nóng", không để các thế lực thù địch, phản động lợi dụng kích động, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.