Tạo môi trường để người trẻ hiểu luật, sống có trách nhiệm và chung tay giữ gìn bình yên quê hương

Sau 03 năm triển khai, mô hình đã tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của thanh thiếu niên, đóng góp thiết thực vào quá trình xây dựng nông thôn mới, đồng thời khẳng định giá trị của một cách làm hiệu quả, bền vững. Đặc biệt, Nghệ An vinh dự là 1 trong 7 tỉnh, thành phố của cả nước được Bộ Công an lựa chọn tổ chức Hội nghị sơ kết mô hình điểm năm 2026.

Một trong những hoạt động mà Câu lạc bộ duy trì thường xuyên là tuyên truyền, phổ biến pháp luật trong trường học. Nội dung được lựa chọn sát với thực tế, tập trung vào những vấn đề gần gũi với học sinh như: an toàn giao thông, thuốc lá điện tử, ma túy, bạo lực học đường, lừa đảo trên không gian mạng, văn hóa ứng xử và trách nhiệm của người trẻ trước pháp luật. Từ trường học, công tác tuyên truyền pháp luật mở rộng đến chi đoàn, chi hội, nhà văn hóa, khu dân cư và triển khai qua hệ thống truyền thanh, nền tảng mạng xã hội, pano, áp phích, băng rôn, cuộc thi, tọa đàm, giao lưu tìm hiểu pháp luật.

Trong 03 năm, Câu lạc bộ thu hút, duy trì 300 thành viên tích cực; tổ chức 230 buổi sinh hoạt, tuyên truyền pháp luật với khoảng 7.000 lượt đoàn viên, thanh thiếu niên tham gia; tổ chức 14 cuộc thi, tọa đàm, giao lưu tìm hiểu pháp luật. Trên nền tảng thông tin của địa phương đăng tải, chia sẻ hơn 1.300 bài viết về pháp luật, an ninh, trật tự và gương người tốt, việc tốt, thu hút hơn 01 triệu lượt người tiếp cận, tương tác. Hơn 550 bản tin chuyên đề phát trên hệ thống truyền thanh; 100% trường học tổ chức tuyên truyền với hơn 80 buổi, thu hút trên 20.000 lượt học sinh, giáo viên tham gia.

Giá trị lớn nhất của mô hình không nằm ở số lượng hoạt động mà ở sự chuyển biến trong nhận thức, hành vi của thanh thiếu niên. Đối với trường hợp có biểu hiện chưa ngoan, bỏ học, tụ tập, sử dụng thuốc lá điện tử hoặc có nguy cơ vi phạm pháp luật, Câu lạc bộ phối hợp nhà trường, gia đình, lực lượng Công an và tổ chức đoàn thể để tuyên truyền, cảm hóa, giáo dục cá biệt.

Thay vì chờ thanh thiếu niên mắc sai lầm rồi mới xử lý, cách làm tại Yên Thành hướng đến là chủ động nhận diện nguy cơ, tiếp cận từ sớm, kiên trì đồng hành và tạo cơ hội để các em sửa chữa, phấn đấu vươn lên. Trong 03 năm, Câu lạc bộ phối hợp cảm hóa, giáo dục 65 thanh, thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật. Nhiều trường hợp có chuyển biến tích cực, từ bỏ việc tụ tập, tránh xa thuốc lá điện tử, trở lại học tập, rèn luyện; có em đạt kết quả học tập khá trở lên và thi đỗ vào trường đại học, cao đẳng.

Để công tác phòng ngừa đạt hiệu quả, mô hình phát huy vai trò của cả gia đình, nhà trường, tổ chức Đoàn và lực lượng Công an. Mỗi lực lượng đảm nhận một vai trò nhưng cùng hướng tới mục tiêu là giúp thanh thiếu niên tránh xa vi phạm pháp luật, có môi trường phát triển lành mạnh và trở thành công dân có trách nhiệm.

Cùng với giáo dục pháp luật, Câu lạc bộ tạo môi trường để thanh thiếu niên rèn luyện, trải nghiệm và phát huy tinh thần trách nhiệm với cộng đồng. Hơn 300 đợt ra quân vệ sinh môi trường, thu gom rác thải, chỉnh trang khu dân cư, chăm sóc di tích, đài tưởng niệm được triển khai. Đoàn viên, thanh niên đảm nhận chăm sóc cây xanh trên 05 tuyến đường thanh niên tự quản, duy trì treo cờ Tổ quốc trên các tuyến đường; tổ chức hơn 80 buổi tuyên truyền xây dựng đời sống văn hóa tại khu dân cư.

Các hoạt động tình nguyện, an sinh xã hội cũng được duy trì thường xuyên, thu hút hơn 350 lượt đoàn viên, thanh niên tham gia. Từ các chương trình như “bát cháo yêu thương”, “bữa cơm tri ân” đến thu gom phế liệu gây quỹ, tặng quà gia đình có hoàn cảnh khó khăn, rửa xe miễn phí..., mỗi hoạt động góp phần bồi đắp lòng nhân ái, ý thức trách nhiệm và tinh thần sẵn sàng cống hiến của tuổi trẻ.

Sau khi xã Yên Thành được thành lập trên cơ sở sáp nhập 04 đơn vị hành chính, gồm 25 xóm với hơn 47.500 nhân khẩu, trong đó có hơn 22.000 người trong độ tuổi thanh thiếu niên. Quy mô địa bàn lớn hơn đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý, giáo dục và nắm tình hình thanh thiếu niên. Trong đó, Công an xã là lực lượng nòng cốt, phối hợp Đoàn Thanh niên rà soát, lập danh sách, phân công quản lý trường hợp có nguy cơ vi phạm; đồng thời phối hợp gia đình, nhà trường và ban, ngành, đoàn thể để kịp thời tuyên truyền, cảm hóa, giáo dục.

Trong 09 tháng đầu năm 2026, xã Yên Thành không xảy ra vụ việc thanh, thiếu niên vi phạm pháp luật, không phát sinh điểm nóng về an ninh, trật tự liên quan đến lứa tuổi này. Hơn 500 thanh, thiếu niên tích cực tham gia các hoạt động bảo đảm an ninh, trật tự, phòng ngừa và tố giác tội phạm; Câu lạc bộ phối hợp cung cấp, tiếp nhận 25 thông tin có giá trị. Qua đó, thanh thiếu niên từng bước chuyển từ đối tượng cần quản lý, giáo dục thành lực lượng tích cực tham gia tự quản, bảo đảm an ninh, trật tự, góp phần xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Đặc biệt, công tác phòng ngừa còn được gắn với hỗ trợ người từng lầm lỗi tái hòa nhập cộng đồng. Công an xã phối hợp ban, ngành, đoàn thể thường xuyên thăm hỏi, động viên, tìm kiếm cơ hội việc làm, giúp người chấp hành án tại cộng đồng, người có tiền án, tiền sự, người nghiện và nghi nghiện ổn định cuộc sống. Tạo việc làm, thu nhập và môi trường sống tích cực là một trong những giải pháp góp phần hạn chế nguy cơ tái phạm, qua đó nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm từ cơ sở.