Kế hoạch 628 góp phần nâng cao ý thức bảo vệ các loài động vật hoang dã

Việc triển khai Kế hoạch 628 đồng loạt tại 34/34 tỉnh thành, đến các cấp chính quyền và Công an cấp xã, tập trung vào các “điểm nóng” săn bắt, buôn bán và tiêu thụ động vật hoang dã; song song với đó, công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức được đẩy mạnh đến tận cơ sở đã góp phần nâng cao ý thức của người dân trong trong bảo vệ thiên nhiên. Nhận thức cộng đồng có sự thay rõ rệt từ tâm lý “đối phó” sang “đồng hành” cùng lực lượng chức năng. 

Tại nhiều địa phương, người dân đã chủ động giao nộp chim quý hiếm. Nhiều nhà hàng, cơ sở kinh doanh cũng chuyển đổi mô hình, không còn tiêu thụ động vật hoang dã.

Cùng với đó cơ chế phối hợp liên ngành được triển khai phối hợp chặt chẽ, vận hành thống nhất và hiệu quả. Lực lượng Công an, kiểm lâm, chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội đã cùng vào cuộc, giúp rút ngắn thời gian xử lý và xóa bỏ tình trạng chồng chéo trách nhiệm.

Chỉ tính từ ngày 01/4/2026 đến nay lực lượng Công an toàn quốc đã xử lý 444 vụ, trong đó khởi tố 31 vụ/ 47 bị can, xử phạt hành chính 327 vụ với tổng số tiền hơn 1,6 tỷ đồng liên quan đến các hành vi săn bắt, buôn bán động vật hoang dã…

Việc áp dụng các quy định của Bộ luật Hình sự với hành vi vi phạm này đã tạo ra sức răn đe thực chất, thay vì chỉ dừng ở xử phạt hành chính như trước đây. 

Có thể thấy, hiệu quả của Kế hoạch 628 không chỉ thể hiện qua những con số xử lý vi phạm, mà là sự phục hồi của các hệ sinh thái.

Ghi nhận tại Vườn Quốc gia Tràm Chim (Đồng Tháp), hàng đàn chim quý đã sải cánh trở về phủ kín các cánh đồng nước. Đáng chú ý, sau 6 năm vắng bóng, đàn bồ nông chân xám, loài chim được đưa vào sách Đỏ, đã xuất hiện trở lại với 6 cá thể. Nhiều loài chim quý khác như Giang sen, Vịt mồng, Choắt mỏ thẳng đuôi đen cũng đồng loạt quay về.

Tại miền Trung, vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng đã ghi nhận sự xuất hiện của đàn cò nhạn lên tới 300–400 cá thể, một hiện tượng hiếm thấy trong nhiều năm qua. Tại miền Bắc, 74 cá thể chim thuộc 12 loài đã được tái thả thành công về môi trường tự nhiên tại Vườn Quốc gia Tam Đảo.

Kế hoạch 628 đã định hình một cách tiếp cận mới và dài hạn trong bảo vệ đa dạng sinh học tại Việt Nam. Từ tư duy “xử lý khi có vi phạm”, hệ thống đã chuyển sang “chủ động phòng ngừa, kiểm soát và thay đổi hành vi xã hội” và cơ chế phối hợp nhịp nhàng, chặt chẽ giữa Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cùng sự tham gia của chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội, người dân. Kết quả đạt được đã góp phần từng bước khôi phục lại hệ sinh thái và đa dạng sinh học, nhận thức của người dân, xã hội từng bước được nâng lên. Sự trở lại của những cánh chim quý không phải là “phép màu”, mà là kết quả của một chuỗi hành động có hệ thống: từ chính sách đúng hướng, thực thi quyết liệt đến sự đồng thuận của xã hội.