Bắc Ninh: Mô hình tự quản, điểm tựa giữ bình yên từ cơ sở

Mỗi khi tiếng kẻng an ninh vang lên ở tổ dân phố Đức Liễn, phường Việt Yên, các thành viên mô hình "Tiếng kẻng an ninh" lập tức có mặt để nắm tình hình, phối hợp xử lý vụ việc. Âm thanh ấy không chỉ là tín hiệu báo động khi xảy ra tình huống phức tạp về ANTT mà còn là lời hiệu triệu tinh thần trách nhiệm của người dân trong bảo vệ bình yên khu dân cư. Từ sáng kiến của người dân, mô hình đã trở thành điểm sáng trong phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, được Bộ Công an thông báo nhân rộng trên phạm vi cả nước.

Tổ dân phố Đức Liễn có gần 700 hộ dân với hơn 3.100 nhân khẩu. Trước tình hình trên địa bàn xảy ra một số vụ trộm cắp tài sản, anh Thân Ngọc Mạnh (sinh năm 1991) đã đề xuất xây dựng mô hình "Tiếng kẻng an ninh", vận động người dân cùng tham gia giữ gìn ANTT. Thanh niên tình nguyện tích cực hưởng ứng; các nhà hảo tâm hỗ trợ kinh phí lắp đặt camera an ninh, kẻng báo động và phương tiện phục vụ tuần tra. Ra mắt từ tháng 8/2021 với 15 thành viên nòng cốt, mô hình nhanh chóng nhận được sự đồng thuận, hưởng ứng của Nhân dân.

Đến nay, mô hình đã xây dựng mạng lưới kết nối hơn 100 thành viên trên nhóm Zalo. Từ nguồn xã hội hóa, gần 40 camera an ninh được lắp đặt tại các tuyến đường; cổng chốt, hệ thống chiếu sáng, kẻng báo động và phương tiện tuần tra được trang bị đồng bộ. Qua gần 05 năm hoạt động, mô hình đã phát hiện, phối hợp giải quyết hơn 20 vụ việc liên quan đến ANTT.

Điều đáng ghi nhận hơn là sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức của người dân. Từ chỗ trông chờ vào lực lượng chức năng, nhiều người đã chủ động phát hiện, cung cấp thông tin, tham gia tuần tra, giữ gìn ANTT ngay tại nơi mình sinh sống. Mô hình thực sự trở thành "cánh tay nối dài" của lực lượng Công an trong công tác bảo đảm ANTT. Nhờ sự tham gia tự giác, trách nhiệm của người dân, nhiều vụ việc được phát hiện, xử lý ngay từ cơ sở, hạn chế phát sinh các vụ việc phức tạp.

Hiện toàn tỉnh Bắc Ninh duy trì 5.137 mô hình, tổ chức quần chúng tham gia phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; trong đó có 09 mô hình được Bộ Công an thông báo nhân rộng trên phạm vi toàn quốc, tiêu biểu như: "Tiếng kẻng an ninh" ở tổ dân phố Đức Liễn, phường Việt Yên; "Câu lạc bộ phòng, chống tội phạm" ở thôn Hữu Ái, xã Đông Cứu; "Đội An ninh cơ động" ở tổ dân phố Bắc Am, phường Cảnh Thụy; "Tổ liên kết về ANTT" tại xã Kép... 

Nếu mô hình "Tiếng kẻng an ninh" phát huy sức mạnh đoàn kết của cộng đồng dân cư thì tại nhiều địa phương, lực lượng Công an lại chủ động xây dựng những mô hình phù hợp với đặc thù từng địa bàn, huy động các tổ chức tôn giáo, đoàn thể cùng tham gia giữ gìn ANTT. Một trong những mô hình tiêu biểu là "Phật tử chùa Phúc Sơn tham gia bảo đảm ANTT" tại xã Tân Yên. Chùa Phúc Sơn là nơi thường xuyên có đông tăng ni, phật tử sinh hoạt, tu học. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn trong công tác bảo đảm ANTT tại địa bàn có đông tín đồ, Công an xã Tân Yên đã tham mưu xây dựng mô hình nhằm phát huy vai trò của tăng ni, phật tử trong tuyên truyền pháp luật, phòng ngừa tội phạm và giữ gìn bình yên địa bàn.

Ra mắt từ tháng 6/2026 với 15 thành viên nòng cốt là phật tử và người dân địa phương, mô hình đã nhanh chóng phát huy hiệu quả. Các thành viên tích cực tuyên truyền, vận động phật tử chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tham gia phát hiện, tố giác tội phạm và phối hợp giải quyết kịp thời các vụ việc phát sinh. Không chỉ tham gia tuyên truyền, các thành viên còn trực tiếp phối hợp cùng lực lượng Công an vận động người dân tự giác giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ; tuyên truyền hàng trăm hộ gia đình trang bị phương tiện chữa cháy tại chỗ; phối hợp đưa các trường hợp nghi sử dụng trái phép chất ma túy đi kiểm tra theo quy định.

Từ thực tiễn ở Bắc Ninh có thể thấy, mỗi mô hình đều được xây dựng trên cơ sở bám sát đặc điểm địa bàn, phát huy vai trò chủ thể của người dân trong bảo đảm ANTT. Chính sự gần dân, sát dân và lấy người dân làm trung tâm đã tạo nên sức sống bền vững cho phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Hiệu quả của các mô hình tự quản không chỉ được đo bằng số vụ việc được phát hiện hay số lượng mô hình được nhân rộng, mà còn ở sự chuyển biến trong nhận thức và trách nhiệm của người dân đối với công tác bảo đảm ANTT. Đó chính là giá trị bền vững của phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trong giai đoạn hiện nay.