Công tác quản lý giam giữ người nước ngoài - Chặt chẽ trong quản lý, đầy đủ trong chế độ, chuẩn mực trong ứng xử và nhân văn

Thống kê công tác quản lý giam giữ, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, Trại tạm giam số 2, Công an tỉnh Hưng Yên đã tiếp nhận, phân loại quản lý, giam giữ tổng số trên 900 lượt người bị tạm giữ, người bị tạm giam, trong đó có 08 người nước ngoài (tăng 100% so với cùng kỳ năm ngoái). Đối tượng quản lý giam giữ là những người đến từ các quốc gia, vùng lãnh thổ khác nhau, có sự khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa, phong tục, tập quán và điều kiện sinh hoạt, do đó đặt ra những yêu cầu riêng đối với công tác quản lý giam giữ.

Nhận thức rõ đặc điểm đó, Trại tạm giam số 2 xác định quản lý người nước ngoài không chỉ dừng ở yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn mà phải hướng tới quản lý đúng pháp luật, đúng đối tượng, đúng chế độ chính sách và đúng trách nhiệm. Ngay từ khi tiếp nhận, Trại đã thực hiện đầy đủ các quy trình, thủ tục, kiểm tra hồ sơ, xác minh nhân thân, khám sức khỏe và tổ chức phân loại, bố trí giam giữ theo đúng quy định; đồng thời cán bộ quản giáo nắm chắc đặc điểm nhân thân, quốc tịch, tình trạng sức khỏe, diễn biến tư tưởng và những yêu cầu chính đáng của từng can phạm để phục vụ công tác quản lý giam giữ.

Trong quá trình quản lý giam giữ, cán bộ quản giáo duy trì thực hiện nghiêm quy trình, chế độ công tác, thường xuyên kiểm tra, kiểm soát, nắm tình hình gắn với gặp gỡ, trao đổi để kịp thời phát hiện những vấn đề phát sinh. Đối với can phạm là người nước ngoài, do có những hạn chế nhất định về ngôn ngữ, việc giao tiếp, giải thích nội quy, quy định của cơ sở giam giữ và hướng dẫn thực hiện quyền, nghĩa vụ của người bị tạm giữ, người bị tạm giam được cán bộ chú trọng thực hiện rõ ràng, dễ hiểu, đúng quy định.

Điều đáng nói là phía sau mỗi quy trình quản lý chặt chẽ, nghiêm minh của cán bộ quản giáo, người nước ngoài bị tạm giữ, tạm giam vẫn cảm nhận được trong đó là tình người và sự nhân văn đặc trưng của văn hóa Việt Nam. Cán bộ quản giáo không chỉ thực hiện nhiệm vụ quản lý, kiểm soát mà còn là người trực tiếp lắng nghe, giải thích, hướng dẫn, hỗ trợ người bị tạm giữ, tạm giam là người nước ngoài thích nghi với môi trường giam giữ, hiểu và chấp hành tốt nội quy, tiếp cận được đầy đủ các chế độ, chính sách được pháp luật quy định.

Thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách – thước đo của tinh thần trách nhiệm và sự nhân văn

Trong công tác quản lý giam giữ, bảo đảm an ninh, an toàn cơ sở giam giữ và bảo đảm quyền con người không phải là hai yêu cầu tách rời, mà là hai mặt thống nhất của cùng một nhiệm vụ. Xác định rõ nguyên tắc ấy, Trại tạm giam số 2 – Công an tỉnh Hưng Yên thường xuyên quán triệt, chỉ đạo, kiểm tra, rà soát việc thực hiện các chế độ đối với người bị tạm giữ, tạm giam là người nước ngoài; bảo đảm việc thực hiện nghiêm túc, đầy đủ các chế độ về ăn, ở, mặc, chăm sóc y tế, sinh hoạt, nhận quà, gửi và nhận thư, sách, báo, tài liệu, thăm gặp, liên lạc cùng các quyền và lợi ích hợp pháp khác theo quy định.

Đặc biệt, công tác theo dõi, chăm sóc sức khỏe cho can phạm là người nước ngoài được quan tâm thực hiện đầy đủ, kịp thời. Khi có vấn đề về sức khỏe, họ được các y bác sĩ – Bệnh xá Trại tạm giam số 2 thăm khám, theo dõi và điều trị theo đúng quy định. Những trường hợp có yêu cầu hoặc vấn đề mang tính đặc thù được cán bộ kịp thời nắm bắt, báo cáo, phối hợp giải quyết, bảo đảm không để sự khác biệt về quốc tịch, ngôn ngữ, tôn giáo trở thành rào cản trong việc tiếp cận các chế độ, chính sách cần thiết đã được pháp luật quy định. Tinh thần này phù hợp với định hướng chung của Bộ Công an về xây dựng môi trường quản lý giam giữ thượng tôn pháp luật, nhân văn và an toàn, trong đó quyền con người được tôn trọng và bảo vệ.

Đối với người nước ngoài, khoảng cách về ngôn ngữ và văn hóa đôi khi khiến những ngày đầu trong môi trường giam giữ trở nên khó khăn hơn. Chính trong hoàn cảnh đó, cách ứng xử của cán bộ quản giáo Trại tạm giam số 2 – Công an tỉnh Hưng Yên trở thành cầu nối giúp họ hiểu và chấp hành các quy định của pháp luật, cùng với đó cảm nhận rõ hơn tính nghiêm minh nhưng cũng bao hàm cả sự nhân văn của pháp luật Việt Nam.

Một can phạm người nước ngoài chia sẻ: “Sau khi bị bắt và đưa vào Trại tạm giam số 2, ban đầu tôi rất lo lắng vì không hiểu rõ các quy định và không quen với môi trường ở đây. Cán bộ đã giải thích cho tôi từng nội dung, hướng dẫn những việc được làm, những việc phải chấp hành. Khi tôi có vấn đề về sức khỏe hoặc cần được giải thích về chế độ, cán bộ đều tiếp nhận và hướng dẫn cụ thể. Điều đó làm tôi yên tâm, tôi cảm thấy mình được đối xử đúng mực và được tôn trọng khi ở đây”. 

Mỗi cán bộ quản giáo là một “cầu nối” của pháp luật

Để thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý giam giữ đối với đối tượng là người nước ngoài, cán bộ chiến sĩ Trại tạm giam số 2 – Công an tỉnh Hưng yên đặc biệt chú trọng nâng cao trình độ lý luận, nghiệp vụ, bản lĩnh và kinh nghiệm thực tiễn trong tất cả các mặt công tác chuyên môn. Bên cạnh kiến thức pháp luật và nghiệp vụ, cán bộ chiến sĩ còn được yêu cầu nâng cao trình độ về ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp, xử lý tình huống, nắm bắt tâm lý và ứng xử phù hợp với từng trường hợp, đối tượng quản lý đặc biệt là người nước ngoài.

Mỗi lời giải thích, động viên, mỗi lần tiếp nhận đề nghị, kiến nghị hay giải quyết một chế độ, nguyện vọng của người bị tạm giữ, tạm giam là người nước ngoài theo quy định không chỉ nhằm đạt mục tiêu giữ vững an ninh, an toàn cơ sở giam giữ mà còn góp phần thể hiện tính thượng tôn pháp luật và trách nhiệm của cán bộ chiến sĩ Trại tạm giam số 2, khẳng định giá trị nhân đạo, nhân văn trong chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Chặt chẽ trong quản lý, đầy đủ trong chế độ, chuẩn mực trong ứng xử và nhân văn trong từng việc làm – đó là yêu cầu xuyên suốt trong công tác quản lý người nước ngoài bị tạm giữ, tạm giam tại Trại tạm giam số 2 – Công an tỉnh Hưng Yên. Khi pháp luật được thực hiện nghiêm minh và quyền, lợi ích hợp pháp của người bị tạm giữ, tạm giam được tôn trọng, bảo đảm, công tác quản lý giam giữ không chỉ đạt mục tiêu giữ vững an ninh, an toàn mà còn góp phần khẳng định giá trị nhân đạo, thượng tôn pháp luật và trách nhiệm của Việt Nam trong thực hiện các cam kết quốc tế./.