Nâng cao năng lực cảng hàng không bảo đảm an ninh, thông minh, thân thiện trong tình hình mới

Nhằm đáp ứng yêu cầu cấp thiết về hiện đại hóa hạ tầng, tối ưu hóa quy trình vận hành và nâng cao trải nghiệm của hành khách, ngày 15/6/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1066/QĐ-TTg phê duyệt “Đề án nâng cao năng lực cảng hàng không bảo đảm an ninh, thông minh, thân thiện trong tình hình mới” (Đề án 1066).

Đây được xem là một chiến lược trọng điểm, nâng cao hiệu quả công tác bảo đảm an ninh hàng không tại các cảng hàng không theo hướng chủ động, đồng bộ, hiện đại, từng bước hiện đại hóa trang thiết bị bảo đảm an ninh hàng không phù hợp với tiêu chuẩn, khuyến nghị của ICAO; đồng thời gắn kết chặt chẽ giữa kiểm soát an ninh với tạo thuận lợi cho hoạt động vận tải hàng không và phục vụ hành khách, góp phần bảo đảm an ninh quốc gia, nâng cao năng lực cạnh tranh và xây dựng hình ảnh Việt Nam an toàn, chuyên nghiệp, thân thiện tại các cửa ngõ hàng không.

Trong những năm qua, tốc độ tăng trưởng lưu lượng hành khách và hàng hóa qua các cảng hàng không Việt Nam luôn duy trì ở mức cao. Điều này tạo ra áp lực vô cùng lớn lên hệ thống hạ tầng hiện hữu. Tình trạng ùn tắc tại các khu vực làm thủ tục (check-in), soi chiếu an ninh, kiểm soát xuất nhập cảnh hay khu vực nhận hành lý vào các mùa cao điểm đã trở thành thách thức lớn đối với công tác quản lý. Bên cạnh đó, các mối đe dọa về an ninh, an toàn hàng không truyền thống lẫn phi truyền thống (như an ninh mạng, UAV và các phương tiện bay khác…) ngày càng phức tạp. Phương thức quản lý thủ công, phân tán không còn đủ sức đáp ứng quy mô phát triển nhanh chóng. Đề án 1066 được phê duyệt và triển khai chính là lời giải chiến lược cho bài toán tối ưu hóa năng lực khai thác hướng tới mô hình quản trị tổng thể, trong đó bảo đản an ninh hàng không là nền tảng, ứng dụng công nghệ là phương thức chủ đạo và tạo thuận lợi cho hành khách là yêu cầu xuyên suốt. 

Đề án 1066 tập trung vào 03 mục tiêu cốt lõi: an ninh - thông minh - thân thiện. Kiến tạo mô hình an ninh đa lớp, thông minh và giảm các điểm chạm, hướng đến tạo thuận lợi tối đa cho hành khách. Cảng hàng không an ninh đòi hỏi công tác bảo đảm an ninh hàng không phải được tổ chức chủ động, đa tầng, phòng ngừa từ sớm, từ xa. Cảng hàng không thông minh gắn với việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, tự động hóa và khai thác dữ liệu trong quản lý, điều hành. Cảng hàng không thân thiện đặt ra yêu cầu bảo đảm an ninh phải đi đối với tạo thuận lợi hàng không. Tính ưu việt của Đề án 1066 không chỉ nằm ở những con số định hướng hay các văn bản chỉ đạo, mà thể hiện rõ nét qua việc tích hợp đồng bộ các công nghệ tiên tiến nhất của Cách mạng công nghiệp 4.0 vào toàn bộ hệ sinh thái cảng hàng không.

Việc triển khai thành công Đề án 1066 sẽ mang lại những giá trị thiết thực và có tính lan tỏa mạnh mẽ đối với nhiều nhóm đối tượng khác nhau trong xã hội.            

Đối với hành khách: Biến chuyến đi thành trải nghiệm hài lòng

Tiết kiệm thời gian đáng kể: Nhờ hệ thống sinh trắc học và tự làm thủ tục (Self Check-in, Self Bag-drop), thời gian hành khách phải bỏ ra cho các công đoạn thủ tục tại sân bay có thể giảm từ 30% đến 50%. Việc không phải xếp hàng dài chờ đợi giúp tâm lý hành khách thư thái, giảm thiểu căng thẳng trước mỗi chuyến bay.

Chủ động và minh bạch thông tin: Hành khách nắm rõ lộ trình, vị trí cửa khởi hành, thời gian nhận hành lý thông qua các ứng dụng thông minh. Sự minh bạch này giúp nâng cao sự hài lòng và niềm tin vào dịch vụ hàng không nội địa.

Đối với các Hãng hàng không và Đơn vị khai thác Cảng

Tối ưu hóa chi phí vận hành: Việc tự động hóa quy trình giúp các hãng hàng không cắt giảm chi phí nhân sự tại các quầy thủ tục truyền thống, đồng thời hạn chế sai sót do yếu tố con người.

Tăng năng suất khai thác hạ tầng: Giảm thời gian dừng đậu của tàu bay trên mặt đất, giúp các hãng tăng tần suất khai thác chuyến bay. Về phía cảng hàng không, việc tối ưu hóa dòng di chuyển của hành khách giúp nâng cao công suất phục vụ của nhà ga hiện hữu mà chưa cần phải đầu tư xây dựng thêm nhà ga mới.

Nâng cao năng lực quản trị rủi ro: Hệ thống an ninh thông minh hỗ trợ lực lượng chức năng dễ dàng phát hiện, ngăn chặn các trường hợp sử dụng giấy tờ giả mạo, đối tượng thuộc diện cấm xuất nhập cảnh hoặc tội phạm truy nã một cách chính xác tuyệt đối.

Đối với nền kinh tế và Hình ảnh quốc gia

Đột phá về hạ tầng du lịch: Một hệ thống cửa khẩu hàng không thông minh, hiện đại và văn minh là điểm cộng rất lớn trong mắt du khách và các nhà đầu tư quốc tế khi đến Việt Nam. Nó thể hiện một quốc gia năng động, sẵn sàng ứng dụng công nghệ hiện đại.

Đóng góp vào mục tiêu Chuyển đổi số Quốc gia: Đề án 1066 là một trong những điểm sáng minh chứng cho tính hiệu quả của việc triển khai Đề án 06 của Chính phủ về phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử. Việc kết nối thành công dữ liệu hàng không với CSDL quốc gia về dân cư tạo tiền đề cho việc xây dựng Chính phủ số và Kinh tế số.

Đề án 1066 không chỉ đơn thuần là một chương trình nâng cấp kỹ thuật hay mua sắm thiết bị công nghệ. Đây là một tầm nhìn chiến lược dài hạn, một cuộc cách mạng về tư duy quản lý hàng không tại Việt Nam. Bằng việc kết hợp hài hòa giữa 03 yếu tố An ninh - Thông minh - Thân thiện, Đề án 1066 đang từng bước thay đổi diện mạo của các cửa khẩu hàng không quốc gia. Đây chính là nền tảng vững chắc để ngành hàng không Việt Nam cất cánh, vươn tầm khu vực và thế giới, mang lại cho người dân và du khách những hành trình an toàn, thuận tiện và trọn vẹn niềm vui./.