Tăng cường hợp tác quốc tế trong phòng, chống tội phạm lừa đảo trực tuyến

Hoạt động tội phạm lừa đảo trực tuyến diễn ra hết sức phức tạp, có xu hướng tăng mạnh

Hiện nay, thế giới đang bước vào kỷ nguyên số, với sự phát triển vượt bậc của khoa học công nghệ đã trở thành động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội trên phạm vi toàn cầu. Tuy nhiên, cùng với những cơ hội to lớn đó, không gian mạng cũng làm nảy sinh, gia tăng của các loại tội phạm công nghệ cao. Đặc biệt, thời gian gần đây, hoạt động tội phạm lừa đảo trực tuyến diễn ra hết sức phức tạp, có xu hướng tăng mạnh, gây thiệt hại lớn cho người dân các quốc gia. 

Tại Mỹ, từ năm 2020 - 2024, Trung tâm Khiếu nại Tội phạm Internet (IC3) - Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đã nhận được hơn 4.2 triệu đơn khiếu nại với thiệt hại lên đến 50,5 tỷ USD do tội phạm mạng. Trong đó, số lượng khiếu nại về hành vi lừa đảo trực tuyến là một trong ba hành vi được khiếu nại nhiều nhất ngoài hành vi tống tiền và mua, bán trái phép dữ liệu cá nhân. Tại Trung Quốc, từ 2020 - 2024, Bộ Công an Trung Quốc đã phát hiện, xử lý gần 02 triệu vụ án lừa đảo viễn thông; ngăn chặn 6,99 tỷ cuộc gọi, 6,84 tỷ tin nhắn, xử lý 18 triệu tên miền, website và ngăn chặn số tiền khoảng 1,1 nghìn tỷ Nhân dân tệ (hơn 151 tỷ USD) liên quan đến lừa đảo viễn thông. Tại Nhật Bản, trong năm 2023, ghi nhận tổng cộng 3.846 vụ lừa đảo trực tuyến gây tổng thiệt hại 45,5 tỷ Yên (tương đương 325 triệu USD), trong đó phổ biến là hình thức lừa đảo đầu tư…

Tại Việt Nam, năm 2024, Bộ Công an Việt Nam đã phát hiện hơn 6.000 vụ việc liên quan hoạt động lừa đảo trực tuyến, với tổng số thiệt hại lên tới hơn 12.000 tỷ đồng. Công an các đơn vị, địa phương đã điều tra, khởi tố nhiều vụ án, bị can về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, mạng internet thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. 

Bộ Công an Việt Nam triển khai đồng bộ các biện pháp đấu tranh với tội phạm lừa đảo trực tuyến

Phát biểu tại Tọa đàm, Thứ trưởng Phạm Thế Tùng cho biết: Qua công tác phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm lừa đảo trực tuyến, Bộ Công an Việt Nam xác định 04 nhóm thủ đoạn lừa đảo chính hiện nay, gồm: Thủ đoạn mạo danh; Thủ đoạn lừa đảo tình cảm; Thủ đoạn lừa đảo qua đầu tư và Thủ đoạn phát tán mã độc.

Trước diễn biến phức tạp của tội phạm lừa đảo trực tuyến, Bộ Công an Việt Nam đã tập trung triển khai đồng bộ các biện pháp công tác từ phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh, xử lý các loại tội phạm, tổ chức một cách thống nhất, xuyên suốt từ Trung ương xuống địa phương.

Nổi bật, đã tham mưu sửa đổi, hoàn thiện các quy định liên quan đến an ninh mạng, quản lý viễn thông, dịch vụ tài chính số nhằm thu hẹp khoảng trống pháp lý bị tội phạm lừa đảo trực tuyến lợi dụng. Tăng cường công tác nắm tình hình, điều tra, xử lý nghiêm các vụ việc lừa đảo có tính chất điển hình, xuyên quốc gia, công nghệ cao. Thường xuyên phối hợp các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xuyên biên giới rà soát, phát hiện và phối hợp ngăn chặn các website, tài khoản có dấu hiệu hoạt động lừa đảo trực tuyến. Đẩy mạnh công tác phòng ngừa xã hội, tuyên truyền cảnh báo cho người dân…

“Đặc biệt, mới đây nhất chúng tôi cũng đã phối hợp với Google, TikTok triển khai những chiến dịch tuyên truyền phòng, chống tội phạm lừa đảo; thành lập Liên minh niềm tin số với sự tham gia của các nền tảng, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, người có uy tín, ảnh hưởng trên không gian mạng cùng tham gia công tác tuyên truyền, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ” – Thứ trưởng Phạm Thế Tùng nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, Bộ Công an Việt Nam đã chủ động nghiên cứu, ứng dụng khoa học kỹ thuật trong đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm mạng. Xây dựng thành công các Trung tâm dữ liệu, kết nối chia sẻ dữ liệu giữa các ban, bộ, ngành, ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại (AI, Big Data…) vào khai thác dữ liệu phục vụ quản lý Nhà nước, đấu tranh, phòng chống tội phạm. Đồng thời, đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng, chống tội phạm mạng. 

Cần sự chung tay, phối hợp, cùng hành động của các quốc gia trong giải quyết các thách thức về an ninh mạng

Thứ trưởng Phạm Thế Tùng nhấn mạnh: Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm lừa đảo trực tuyến còn gặp một số khó khăn, thách thức như: Tội phạm triệt để lợi dụng các ứng dụng OTT, các mạng xã hội, dịch vụ Internet xuyên biên giới, công nghệ mới, như: AI, Deepfake… để tiếp cận đến người dân trong nước và thực hiện hành vi lừa đảo trực tuyến; lợi dụng các phương tiện thanh toán điện tử, cổng trung gian thanh toán, thanh toán quốc tế, các loại tiền điện tử, tiền mã hóa luôn chuyển, che dấu dấu vết dòng tiền phạm tội mà có; tội phạm triệt để lợi dụng địa bàn nước ngoài để hoạt động phạm tội…

Bộ Công an Việt Nam nhận thức rõ, sâu sắc rằng không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết toàn bộ những thách thức về an ninh mạng và chống tội phạm mạng. Thời gian qua, Việt Nam đã tăng cường phối hợp với các quốc gia, như: Trung Quốc, Thái Lan, Lào, Campuchia, Philippines… trong đấu tranh với tội phạm lừa đảo xuyên quốc gia và đã được kết quả tốt. Do đó, để giải quyết những khó khăn, thách thức thời gian tới, Bộ Công an Việt Nam đánh giá cần phải có sự chung tay, phối hợp, cùng hành động của các quốc gia trên thế giới. 

Tại tọa đàm, đại biểu các nước đã cùng thảo luận, đánh giá những khó khăn, thách thức trong công tác phòng chống tội phạm lừa đảo trực tuyến hiện nay. Nhiều đại biểu đã chia sẻ những kinh nghiệm tại nước mình, đồng thời đề xuất những giải pháp để phòng chống hiệu quả các loại tội phạm mạng nói chung, cũng như tội phạm lừa đảo trực tuyến trong thời gian tới...