Việt Nam gia tăng đóng góp trong đấu tranh phòng, chống lừa đảo trực tuyến

Hội nghị do Chính phủ Hoàng gia Campuchia chủ trì tổ chức, với sự đồng bảo trợ của Trung tâm Hợp tác thực thi pháp luật Mê Công – Lan Thương (LMLECC), Văn phòng Liên hợp quốc về Ma túy và Tội phạm khu vực Đông Nam Á và Thái Bình Dương (UNODC-ROSEAP) và Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (INTERPOL). 

Với chủ đề "Cùng hành động phá vỡ chuỗi mắt xích tội phạm và xóa bỏ lừa đảo trực tuyến", Hội nghị quy tụ đại diện lãnh đạo 27 quốc gia, 06 tổ chức quốc tế, và các tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ, viễn thông, các nhà nghiên cứu.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thủ tướng Vương quốc Campuchia Hun Manet khẳng định Campuchia sẽ không bao giờ là nơi trú ẩn an toàn cho tội phạm lừa đảo trực tuyến và sẽ không để các tổ chức tội phạm làm phương hại tiến trình phát triển của đất nước cũng như sinh kế của hơn 17 triệu người dân Campuchia; nhấn mạnh lừa đảo trực tuyến là cuộc khủng hoảng mang tính xuyên biên giới, không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết; do đó sự đoàn kết quốc tế cần được củng cố mạnh mẽ hơn, dựa trên các cơ chế thực thi pháp luật hiện đại, hiệu quả và hợp tác thực chất. Từ tháng 7/2025 đến tháng 8/2026, các lực lượng chức năng Campuchia đã triệt phá 663 điểm lừa đảo trực tuyến, trong đó có 86 tổ hợp quy mô lớn, trục xuất hơn 22.000 người nước ngoài thuộc 38 quốc tịch.

Phát biểu tại Phiên cấp cao với chủ đề "Lừa đảo trực tuyến là vấn nạn khẩn cấp toàn cầu", Thứ trưởng Nguyễn Văn Long nhấn mạnh, tội phạm lừa đảo trực tuyến không chỉ gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản, mà đằng sau nhiều trung tâm lừa đảo còn là bóng dáng của tội phạm mua bán người; nhiều nạn nhân bị lừa gạt, cưỡng ép lao động, vừa bị bóc lột, vừa bị lôi kéo vào hành vi vi phạm pháp luật. Do đó, đấu tranh với tội phạm lừa đảo trực tuyến chính là bảo vệ sinh mạng, tài sản của nhân dân, bảo vệ nền tảng phát triển của các quốc gia và là trách nhiệm chung của cộng đồng quốc tế.

Thông tin về kết quả công tác của Việt Nam, Thứ trưởng Nguyễn Văn Long cho biết, Bộ Công an đã tham mưu và triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như hoàn thiện thể chế quản lý; định danh thuê bao điện thoại, định danh tài khoản ngân hàng; xác thực sinh trắc học…; đồng thời đẩy mạnh đấu tranh, trấn áp, thực hiện các biện pháp phòng ngừa xã hội và tăng cường hợp tác quốc tế. Nhờ đó, số vụ lừa đảo trên không gian mạng tại Việt Nam năm 2026 giảm khoảng 30% so với năm 2025, số nạn nhân giảm rõ rệt. 

Bộ Công an Việt Nam đề nghị các quốc gia cùng cam kết hành động theo ba định hướng chiến lược. Một là, thường xuyên trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, bài học thành công trong quản lý nhà nước, mô hình phòng ngừa xã hội hiệu quả và đề cao trách nhiệm của khu vực tư nhân; các doanh nghiệp công nghệ, nhà mạng viễn thông, tổ chức tài chính phải là lá chắn đầu tiên, chủ động nhận diện, ngăn chặn hành vi lừa đảo, bảo vệ người dân. 

Hai là, hoàn thiện khung pháp lý và củng cố an ninh mạng, đẩy nhanh nội luật hóa các tiêu chuẩn quốc tế, thiết lập tiêu chuẩn an ninh mạng thống nhất trong khu vực; nhân dịp này, Việt Nam đề nghị các nước sớm hoàn tất thủ tục phê chuẩn Công ước Liên hợp quốc về phòng, chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội). 

Ba là, thiết lập cơ chế phối hợp nhanh và liên tục, tháo gỡ vướng mắc trong tương trợ tư pháp, đẩy nhanh truy vết, phong tỏa và thu hồi tài sản, kiên quyết triệt tiêu mọi nguồn thu bất chính; đồng thời đặt con người ở vị trí trung tâm, phối hợp trên tinh thần nhân đạo để xác minh, bảo hộ và hồi hương an toàn công dân bị lừa đảo, cưỡng bức lao động.

Tại Hội nghị, Việt Nam đề xuất sáng kiến mỗi quốc gia thành lập một Nhóm công tác phối hợp xác minh, điều tra, xử lý đối với các đường dây, vụ án lừa đảo xuyên quốc gia phức tạp, bảo đảm tính kịp thời và hiệu quả tối đa. Đề xuất của Việt Nam được các đoàn đại biểu đánh giá cao.

Hội nghị đã đưa ra thông điệp then chốt rằng lừa đảo trực tuyến đã trở thành loại tội phạm xuyên quốc gia nghiêm trọng và là thách thức lớn về quản trị; không một quốc gia, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tiếp cận tổng thể, toàn diện, toàn xã hội, với vai trò cụ thể của các chính phủ, cơ quan thực thi pháp luật, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ, viễn thông, tổ chức quốc tế và chính cộng đồng, người dân. 

Hội nghị đưa ra 04 định hướng cho nỗ lực chung, gồm: Trách nhiệm – mọi chủ thể liên quan đều có vai trò và phải hành động kiên quyết; Kết quả – cam kết phải được chuyển hóa thành hành động cụ thể, có thể đo lường; Quyết tâm – kiên trì, linh hoạt, thích ứng và không khoan nhượng trong khuôn khổ pháp quyền; Đối tác – huy động các quan hệ đối tác quốc tế hiệu quả, phối hợp chặt chẽ và có nguồn lực mạnh hơn chính các tổ chức tội phạm lừa đảo.

Kết thúc chương trình nghị sự, Hội nghị đã thông qua Tuyên bố Phnôm Pênh về cùng hành động phá vỡ các chuỗi mắt xích tội phạm và chấm dứt lừa đảo trực tuyến, tạo khuôn khổ cho tăng cường hợp tác quốc tế, chia sẻ thông tin, nâng cao năng lực, phòng ngừa, thực thi pháp luật, bảo vệ nạn nhân và ứng phó phối hợp với tội phạm xuyên quốc gia trên không gian mạng.