Trang bị kỹ năng nhận diện, phòng ngừa tội phạm mua, bán người đến học sinh, sinh viên

Theo lực lượng chức năng, tội phạm mua bán người có xu hướng hoạt động xuyên quốc gia, với sự cấu kết chặt chẽ giữa các khâu tuyển mộ, vận chuyển, chuyển giao và bóc lột nạn nhân. Các đối tượng triệt để lợi dụng mạng xã hội, nhu cầu tìm việc làm, xuất khẩu lao động, chữa bệnh, kết hôn và di cư để lừa gạt, đưa nạn nhân vào các đường dây phạm tội.

Thượng tá Nguyễn Văn Tám, Phó Trưởng Phòng An ninh mạng, Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết: “Các đối tượng thường sử dụng chiêu trò “việc nhẹ, lương cao”, mạo danh cơ sở chữa bệnh, ghép thận để dụ dỗ nạn nhân. Sau khi tạo lòng tin, chúng tổ chức đưa người qua biên giới, bán cho bên thứ ba hoặc đưa vào các trung tâm lừa đảo ở Campuchia.

Nạn nhân có thể bị bóc lột sức lao động, ép tham gia hoạt động phạm pháp hoặc bị xâm hại về thân thể. Đối tượng thường nhắm đến học sinh, sinh viên và người có hoàn cảnh khó khăn. Vì vậy, mỗi người cần nâng cao cảnh giác trước những lời mời gọi hấp dẫn nhưng thiếu cơ sở xác thực”.

Giai đoạn 2021-2025, Công an tỉnh Đồng Tháp tiếp nhận, phối hợp điều tra 2 vụ, 2 bị can liên quan đến hành vi mua bán người bằng thủ đoạn “việc nhẹ, lương cao”. Lực lượng Công an cũng tiếp nhận, xác minh 5 tin phản ánh từ gia đình có người thân nghi bị lừa sang Campuchia; qua đó hướng dẫn nạn nhân tự giải cứu, hỗ trợ 6 công dân trở về địa phương an toàn.

Từ đầu năm 2026 đến nay, Công an tỉnh chưa ghi nhận vụ việc liên quan đến tội phạm mua bán người. Tuy nhiên, lực lượng chức năng đã phối hợp tiếp nhận 18 đợt, với 100 công dân Việt Nam do nước ngoài trục xuất, bàn giao về nước, gồm 93 công dân từ Campuchia, 3 công dân từ Indonesia và 4 công dân từ Myanmar. Trong số này, 37 đối tượng bị khởi tố về tội “Sử dụng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản”; 51 đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi qua lại biên giới không làm thủ tục xuất cảnh.

Những con số trên cho thấy nguy cơ phát sinh các hành vi phạm tội liên quan đến việc dụ dỗ, đưa người ra nước ngoài trái pháp luật vẫn hiện hữu, đòi hỏi công tác phòng ngừa phải được thực hiện thường xuyên, quyết liệt.

Thượng tá Nguyễn Văn Tám khuyến cáo học sinh, sinh viên, phụ huynh và người thường xuyên sử dụng internet cần thận trọng trước các trang, hội nhóm tuyển dụng với mức thu nhập bất thường; không tin vào lời hứa hẹn thiếu căn cứ, không cung cấp thông tin cá nhân, giấy tờ tùy thân hoặc làm theo hướng dẫn của người chưa xác minh được danh tính. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, người dân cần thông báo ngay cho gia đình hoặc cơ quan Công an gần nhất để được hướng dẫn, xử lý kịp thời.

Xác định tuyên truyền là giải pháp quan trọng trong phòng ngừa tội phạm từ sớm, từ xa, thời gian qua, Văn phòng Bộ Công an phối hợp Công an tỉnh Đồng Tháp và các đơn vị liên quan tổ chức tuyên truyền phòng, chống mua bán người cho hơn 1.000 người tại Trường Đại học Đồng Tháp, Trường Cao đẳng Tiền Giang và xã Tân Hồng. Nội dung tập trung nhận diện phương thức, thủ đoạn của tội phạm, nâng cao kỹ năng tự bảo vệ và trách nhiệm phát hiện, tố giác hành vi vi phạm pháp luật.

Thầy Nguyễn Quang Khải, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Tiền Giang, đánh giá các hoạt động tuyên truyền của cơ quan chức năng tại nhà trường có ý nghĩa thiết thực, giúp sinh viên nhận diện âm mưu, thủ đoạn của tội phạm mua bán người. Theo thầy Khải, việc nâng cao ý thức cảnh giác trước những nguy cơ gần gũi trong đời sống hằng ngày là biện pháp quan trọng để phòng tránh bị lừa gạt.

Em Nguyễn Minh Nhựt, học viên Trường Cao đẳng Tiền Giang cho biết: “Qua các buổi tuyên truyền, em hiểu rõ hơn về tính chất nguy hiểm của tội phạm mua bán người, đặc biệt là thủ đoạn lợi dụng lời mời “việc nhẹ, lương cao” để lừa đưa người qua biên giới. Những kiến thức này giúp em chủ động phòng tránh và chia sẻ thông tin cảnh báo với gia đình, người thân”.

Thời gian tới, Công an tỉnh Đồng Tháp tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, phối hợp các sở, ban, ngành, đoàn thể triển khai hiệu quả chương trình phòng, chống mua bán người giai đoạn 2026-2030; tăng cường tuyên truyền tại khu dân cư, trường học, tập trung vào nhóm có nguy cơ cao. Đồng thời, chủ động nắm tình hình, kịp thời phát hiện dấu hiệu dụ dỗ, môi giới đáng ngờ; nâng cao hiệu quả tiếp nhận, xử lý tin báo, tố giác và phối hợp điều tra, giải cứu, bảo vệ nạn nhân theo quy định pháp luật.

Các cơ sở giáo dục cần đẩy mạnh phổ biến pháp luật, trang bị kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, lồng ghép nội dung phòng, chống mua bán người vào hoạt động học tập, sinh hoạt Đoàn, Hội. Mỗi gia đình cần quan tâm, trao đổi với con em về nguy cơ bị dụ dỗ, lừa gạt; kịp thời thông báo cơ quan Công an khi phát hiện người thân có dấu hiệu bị khống chế, đưa đi trái ý muốn hoặc mất liên lạc bất thường.

Phòng, chống mua bán người không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng Công an mà còn là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Mỗi người dân cần tỉnh táo trước những lời mời gọi bất thường, chủ động kiểm chứng thông tin và kịp thời tố giác dấu hiệu nghi vấn. Sự cảnh giác của mỗi cá nhân, cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường, cộng đồng và lực lượng chức năng sẽ là lá chắn ngăn chặn tội phạm, bảo vệ an toàn cho người dân trước các hình thức tội phạm.