Các nước châu Phi siết chặt kiểm soát đối với các mối đe dọa từ tội phạm mạng

Chiến dịch Red Card nằm trong khuôn khổ Chiến dịch chung chống tội phạm mạng ở khu vực Châu Phi (AFJOC) của INTERPOL, một sáng kiến do Văn phòng Đối ngoại, Khối thịnh vượng chung và Phát triển của Vương quốc Anh tài trợ. Tham gia Chiến dịch có 07 quốc gia châu Phi bao gồm Benin, Bờ Biển Ngà, Nigeria, Rwanda, Nam Phi, Togo, Zambia và sự hỗ trợ của các đối tác tư nhân là Group-IB, Kaspersky và Trend Micro.

Trước khi diễn ra Chiến dịch, các quốc gia trao đổi thông tin tình báo tội phạm liên quan đến các vụ lừa đảo ngân hàng, đầu tư và lừa đảo thông qua ứng dụng tin nhắn điện thoại. Trên cơ sở thông tin ban đầu của các quốc gia, INTERPOL phối hợp với Group-IB, Kaspersky và Trend Micro hỗ trợ tư vấn về các phương thức hoạt động của tội phạm bằng cách sử dụng dữ liệu từ các tập đoàn an ninh mạng này.

Trong thời gian diễn ra Chiến dịch Red Card, với sự điều phối của INTERPOL, sự hỗ trợ của các tập đoàn an ninh mạng, các quốc gia tham gia Chiến dịch đã bắt giữ 306 đối tượng, tịch thu 1.842 thiết bị được sử dụng trong các vụ tấn công và lừa đảo trên mạng và xác định được hơn 5.000 bị hại, góp phần triệt phá các mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia đã gây những thiệt hại đáng kể cho các cá nhân và doanh nghiệp. 

Một số kết quả nổi bật của các nước tham gia Chiến dịch

- Tại Nigeria: Cảnh sát đã bắt giữ 130 đối tượng, trong đó 113 người nước ngoài vì cáo buộc liên quan đến các vụ lừa đảo trên mạng như sòng bài trực tuyến và lừa đảo đầu tư. Các đối tượng này được tuyển dụng từ nhiều quốc gia để điều hành các chương trình bất hợp pháp bằng nhiều ngôn ngữ. Sau khi nhận tiền lừa đảo, các đối tượng ngay lập tức chuyển số tiền này sang tài sản ảo để che dấu hành vi phạm tội. Mở rộng điều tra, Cảnh sát Nigeria xác định một số người làm việc trong các trung tâm lừa đảo có thể là nạn nhân bị mua bán người, bị ép buộc thực hiện hành vi phạm tội; đồng thời tịch thu 26 phương tiện, 16 ngôi nhà, 39 lô đất và 685 thiết bị.

- Tại Nam Phi, cơ quan có thẩm quyền đã bắt giữ 40 cá nhân; tịch thu hơn 1.000 SIM điện thoại, 53 máy tính để bàn liên quan đến các vụ lừa đảo qua SIM rất tinh vi. Các đối tượng sử dung thiết bị chuyển hướng các cuộc gọi quốc tế thành cuộc gọi nội địa để tấn công lừa đảo qua tin nhắn SMS với quy mô lớn.

- Tại Zambia, Cảnh sát bắt giữ 14 nghi phạm là thành viên của tổ chức tội phạm chuyên truy cập vào điện thoại của các nạn nhân. Thủ đoạn của nhóm đối tượng là gửi tin nhắn có chứa liên kết mã độc đến nạn nhân. Sau khi nạn nhân nhấn vào đường dẫn, mã độc sẽ được cài đặt để nhóm đối tượng chiếm quyền kiểm soát điện thoại của nạn nhân, từ đó cho phép chúng truy cập vào các ứng dụng ngân hàng để chiếm đoạt tiền của họ. Đồng thời, nhóm đối tượng còn sử dụng ứng dụng tin nhắn của nạn nhân để chia sẻ liên kết chứa mã độc đến bạn bè của họ nhằm tiếp tục mở rộng phạm vi các vụ lừa đảo theo thủ đoạn này. 

- Tại Rwanda: Cảnh sát đã bắt giữ 45 đối tượng là thành viên của một mạng lưới tội phạm vì liên quan đến các vụ lừa đảo hơn 305.000 đô la Mỹ. Thủ đoạn của chúng là giả làm nhân viên viễn thông để thông báo các nạn nhân trúng 'giải độc đắc' nhằm lấy cắp thông tin cá nhân và truy cập vào tài khoản ngân hàng để chiếm đoạt tài sản của họ. Hay mạo danh một thành viên gia đình bị thương để yêu cầu người thân hỗ trợ tài chính thanh toán hóa đơn viện phí. Mở rộng điều tra vụ án, Cảnh sát đã tịch thu 103.043 đô la và 292 thiết bị được sử dụng để lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Theo ông Neal Jetton, Giám đốc INTERPOL phụ trách lĩnh vực phòng chống tội phạm công nghệ cao: Thành công của Chiến dịch Red Card chứng minh sức mạnh của hợp tác xuyên quốc gia trong phòng chống tội phạm mạng, một lĩnh vực tội phạm không có biên giới, gây thiệt hại lớn cho các cá nhân và cả cộng đồng. Việc thu hồi các tài sản, thiết bị cũng như bắt giữ các đối tượng chủ chốt đã gửi một thông điệp mạnh mẽ tới tội phạm mạng rằng các hoạt động của chúng sẽ không thoát khỏi sự trừng phạt.